Przejdź do treści
Kolejusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Budowa pojazdów kolejowych

Konstrukcja taboru: pudło, ostoja, wózki i zestawy kołowe, sprzęgi i urządzenia cięgłowo-zderzne, napęd lokomotyw elektrycznych i spalinowych, zespoły trakcyjne, wagony osobowe i towarowe, oznaczenia i numery pojazdów kolejowych.

Blok 5 oficjalnego zakresu egzaminu, zagadnienia . W tej dziedzinie mamy 100 pytań.

Który z wymienionych elementów wchodzi w skład zestawu kołowego?

  1. a) Oś poprawna
  2. b) Skrzynia maźnicza
  3. c) Resor
  4. d) Amortyzator
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zestaw kołowy składa się z osi i dwóch kół. Amortyzator, skrzynia maźnicza i resor są elementami wózka, ale nie wchodzą w skład samego zestawu kołowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jakim napędem charakteryzuje się lokomotywa spalinowa z przekładnią hydrauliczną?

  1. a) Silnik spalinowy napędza zestawy kołowe za pomocą przekładni zębatej
  2. b) Silnik spalinowy napędza sprężarki zasilające silniki pneumatyczne
  3. c) Silnik spalinowy napędza generatory prądu zasilające silniki trakcyjne
  4. d) Silnik spalinowy napędza wały przez sprzęgło hydrokinetyczne poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przekładni hydraulicznej moment obrotowy z silnika spalinowego jest przenoszony na koła za pomocą sprzęgieł hydrokinetycznych. Przekładnia elektryczna wykorzystuje generatory i silniki trakcyjne, a przekładnia mechaniczna - przekładnie zębate.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Co oznacza litera 'E' w europejskim numerze pojazdu (EVN)?

  1. a) Kraj rejestracji pojazdu poprawna
  2. b) Typ pojazdu
  3. c) Maksymalną prędkość pojazdu
  4. d) Rodzaj trakcji
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W europejskim numerze pojazdu (EVN) pierwsza cyfra lub litera oznacza kraj rejestracji, a litera 'E' jest kodem jednego z państw. Pozostałe elementy numeru identyfikują typ, cechy i numer indywidualny pojazdu.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Który dokument musi znajdować się w pojeździe kolejowym podczas jego eksploatacji?

  1. a) Licencja maszynisty prowadzącego pojazd
  2. b) Świadectwo sprawności technicznej pojazdu poprawna
  3. c) Instrukcja obsługi technicznej pojazdu
  4. d) Rozkład jazdy dla danego odcinka linii
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pojazd kolejowy musi posiadać świadectwo sprawności technicznej, które potwierdza dopuszczenie do eksploatacji. Licencja maszynisty jest dokumentem pracownika, a rozkład jazdy i instrukcja obsługi nie są wymagane jako dokumenty pojazdu.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Który element pudła wagonu towarowego służy do zabezpieczenia ładunku przed przesunięciem?

  1. a) Środek wiążący
  2. b) Ościeżnica
  3. c) Ściana czołowa poprawna
  4. d) Podłoga
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pytanie dotyczy elementu pudła wagonu. Ściana czołowa przejmuje napór ładunku i zabezpiecza go przed przesunięciem wzdłuż wagonu. Środki wiążące, takie jak pasy i łańcuchy, mocują ładunek, ale nie są elementem pudła; podłoga przenosi obciążenie pionowe, a ościeżnica to rama otworu drzwiowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaką funkcję pełni sprzęg samoczynny w pojeździe kolejowym?

  1. a) Służy wyłącznie do tłumienia drgań i uderzeń wzdłużnych między sąsiednimi pojazdami
  2. b) Umożliwia tylko połączenie elektryczne obwodów sterowania między pojazdami w składzie
  3. c) Zapewnia tylko połączenie pneumatyczne przewodu hamulcowego między pojazdami w składzie pociągu
  4. d) Łączy pojazdy mechanicznie, a w niektórych konstrukcjach także pneumatycznie i elektrycznie poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg samoczynny umożliwia automatyczne łączenie pojazdów, często wraz z połączeniami pneumatycznymi i elektrycznymi, co przyspiesza i ułatwia sprzęganie.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki element pojazdu kolejowego przenosi siły pociągowe i uderzenia?

  1. a) Maźnica
  2. b) Zestaw kołowy
  3. c) Hamulec
  4. d) Sprzęg poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg (urządzenie cięgłowe) przenosi siły rozciągające podczas jazdy, a zderzaki przenoszą siły ściskające podczas manewrów. Maźnica i zestaw kołowy przenoszą siły pionowe i boczne.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaka jest kolejność członów w oznaczeniu europejskiego numeru pojazdu (EVN)?

  1. a) Cyfra kontrolna, kraj, typ pojazdu, numer indywidualny
  2. b) Numer indywidualny, kraj, typ pojazdu, cyfra kontrolna
  3. c) Kraj, typ pojazdu, numer indywidualny, cyfra kontrolna poprawna
  4. d) Typ pojazdu, kraj, numer indywidualny, cyfra kontrolna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) składa się z 12 cyfr: pierwsze dwie oznaczają kraj, następne dwie określają typ pojazdu, kolejne sześć to numer indywidualny, a ostatnia to cyfra kontrolna.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który z wymienionych elementów należy do pudła wagonu towarowego?

  1. a) Zderzak czołowy
  2. b) Oś zestawu kołowego
  3. c) Ściana czołowa poprawna
  4. d) Ostoja wagonu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pudło wagonu towarowego tworzą ściany boczne, ściany czołowe, podłoga i dach. Ostoja, zderzak i oś nie są częścią pudła.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jakim elementem pojazdu kolejowego jest ostoja?

  1. a) Elementem nośnym zestawu kołowego
  2. b) Głównym elementem nośnym pudła poprawna
  3. c) Elementem sterującym układu hamulcowego
  4. d) Elementem roboczym urządzenia sprzęgowego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ostoja to główny element nośny pojazdu, przenoszący obciążenia z pudła na wózki. Nie jest częścią zestawu kołowego, układu hamulcowego ani urządzenia sprzęgowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który element pojazdu kolejowego przenosi siły rozciągające między pojazdami?

  1. a) Sprzęg poprawna
  2. b) Ostoja
  3. c) Zderzak
  4. d) Wózek
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg jest urządzeniem cięgłowym, które łączy pojazdy i przenosi siły rozciągające. Zderzaki przenoszą siły ściskające, ostoja jest ramą nośną, a wózek przenosi ciężar i siły pionowe.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki element pojazdu kolejowego odpowiada za przenoszenie sił ściskających podczas sprzęgania i jazdy?

  1. a) Sprzęg śrubowy
  2. b) Ostoja pojazdu
  3. c) Zderzak pojazdu poprawna
  4. d) Pudło wagonu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zderzaki są elementami urządzeń cięgłowo-zderznych, które przenoszą siły ściskające powstające podczas sprzęgania i jazdy. Sprzęg śrubowy przenosi przede wszystkim siły rozciągające, ostoja jest ramą nośną pojazdu, a pudło wagonu stanowi część nadwozia.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Na którym elemencie pojazdu kolejowego zamontowane są koła?

  1. a) Na ostoi pojazdu kolejowego
  2. b) Na pudle pojazdu kolejowego
  3. c) Na zestawie kołowym poprawna
  4. d) Na czopie skrętu wózka
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Koła są osadzone na osi, tworząc zestaw kołowy. Zestaw kołowy jest montowany w wózku, który z kolei jest połączony z ostoją lub pudłem. Zatem koła znajdują się na zestawie kołowym.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki rodzaj trakcji wykorzystuje silniki elektryczne zasilane z sieci trakcyjnej?

  1. a) Trakcję elektryczną sieciową poprawna
  2. b) Trakcję spalinową z silnikiem Diesla
  3. c) Trakcję parową z kotłem parowym
  4. d) Trakcję hybrydową spalinowo-akumulatorową
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Trakcja elektryczna sieciowa wykorzystuje silniki elektryczne zasilane z sieci trakcyjnej. Trakcja spalinowa korzysta z silników spalinowych, parowa z napędu parowego, a hybrydowa łączy różne źródła napędu, na przykład spalinowe i akumulatorowe.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki rodzaj napędu stosuje się w lokomotywach spalinowych?

  1. a) Silnik spalinowy z przekładnią elektryczną lub hydrauliczną poprawna
  2. b) Silnik parowy z kotłem i przekładnią korbową napędzającą zestawy kołowe
  3. c) Silnik elektryczny zasilany z sieci trakcyjnej przez odbierak prądu
  4. d) Turbina gazowa z mechaniczną przekładnią redukcyjną napędzającą osie
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Lokomotywy spalinowe są napędzane silnikiem spalinowym, a moment obrotowy jest przekazywany na koła za pomocą przekładni elektrycznej lub hydraulicznej. Silnik elektryczny zasilany z sieci trakcyjnej dotyczy lokomotyw elektrycznych, silnik parowy dotyczy lokomotyw parowych, a turbina gazowa nie jest typowym napędem lokomotywy spalinowej w rozumieniu tego pytania.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Co oznacza europejski numer pojazdu (EVN)?

  1. a) Jest to krajowy numer inwentarzowy pojazdu kolejowego stosowany wyłącznie w ewidencji prowadzonej w Polsce
  2. b) Jest to numer fabryczny pojazdu kolejowego nadawany przez producenta przy przekazaniu pojazdu do eksploatacji
  3. c) Jest to numer rejestracyjny pojazdu kolejowego nadawany przez zarządcę infrastruktury właściwego dla danej sieci
  4. d) Jest to numer identyfikacyjny pojazdu kolejowego służący do jego jednoznacznego rozpoznania w Europie poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) to unikalny numer identyfikacyjny nadawany pojazdowi kolejowemu, umożliwiający jego jednoznaczną identyfikację w skali Europy. Nie jest to numer fabryczny nadawany przez producenta, numer rejestracyjny nadawany przez zarządcę infrastruktury ani numer inwentarzowy stosowany wyłącznie w Polsce.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Który z wymienionych elementów jest częścią wózka pojazdu kolejowego?

  1. a) zderzak pojazdu
  2. b) pudło pojazdu
  3. c) sprzęg śrubowy
  4. d) rama wózka poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wózek pojazdu kolejowego składa się między innymi z ramy wózka, zestawów kołowych i usprężynowania. Sprzęg i zderzak są urządzeniami cięgłowo-zderznymi, a pudło jest nadwoziem pojazdu, nie częścią wózka.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych - wózki

Jakie oznaczenie stosuje się na pojazdach kolejowych w celu ich identyfikacji?

  1. a) europejski numer pojazdu (EVN) poprawna
  2. b) numer rejestracyjny wydany przez UTK
  3. c) numer VIN nadany przez producenta
  4. d) numer fabryczny nadwozia pojazdu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pojazdy kolejowe identyfikuje się europejskim numerem pojazdu (EVN), nadawanym przy rejestracji w krajowym rejestrze pojazdów kolejowych i nanoszonym na pudło pojazdu. Numer VIN stosuje się w pojazdach drogowych, a numer fabryczny czy oznaczenia producenta nie służą urzędowej identyfikacji pojazdu kolejowego.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1234)

Który z wymienionych dokumentów powinien znajdować się w pojeździe kolejowym podczas jego eksploatacji?

  1. a) instrukcja obsługi pojazdu trakcyjnego
  2. b) książka pokładowa pojazdu kolejowego
  3. c) dokument przewozowy przesyłki
  4. d) świadectwo sprawności technicznej poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W pojeździe kolejowym podczas eksploatacji powinno znajdować się świadectwo sprawności technicznej, potwierdzające dopuszczenie pojazdu do eksploatacji. Dokument przewozowy dotyczy przesyłki, a instrukcja obsługi i książka pokładowa nie są dokumentami wymaganymi tym przepisem.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych - dokumenty pojazdu

Jaka jest podstawowa funkcja sprzęgu samoczynnego w pojeździe kolejowym?

  1. a) Samoczynne wykrywanie przeszkody na torze i zatrzymanie pojazdu bez udziału maszynisty
  2. b) Utworzenie całkowicie sztywnego połączenia pojazdów, bez luzów i ruchów względnych
  3. c) Automatyczne łączenie i rozłączanie pojazdów bez wchodzenia pracownika między nie poprawna
  4. d) Przenoszenie sił pociągowych tylko po przekroczeniu prędkości 120 km/h
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg samoczynny umożliwia automatyczne sprzęganie i rozprzęganie pojazdów, co eliminuje konieczność wchodzenia pracownika między pojazdy. Pozostałe odpowiedzi opisują funkcje niezgodne z przeznaczeniem sprzęgu: nie wykrywa on przeszkód na torze, nie zapewnia całkowicie sztywnego połączenia bez ruchów względnych i przenosi siły niezależnie od prędkości jazdy.

Podstawa prawna: budowa pojazdów kolejowych

Które oznaczenie na pojeździe kolejowym jest obowiązkowe i umożliwia jednoznaczną identyfikację pojazdu?

  1. a) Numer inwentarzowy nadany przez przewoźnika
  2. b) Numer fabryczny producenta
  3. c) Numer rejestracyjny pojazdu samochodowego
  4. d) Europejski numer pojazdu (EVN) poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym, pojazdy kolejowe realizujące przejazdy muszą być oznaczone europejskim numerem pojazdu (EVN). Pozostałe numery nie są obowiązkowe lub nie dotyczą pojazdów kolejowych.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1234)

Który element konstrukcyjny pojazdu kolejowego przenosi obciążenia z pudła na zestawy kołowe?

  1. a) Ostoja poprawna
  2. b) Zderzak
  3. c) Hamulec
  4. d) Przekładnia
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ostoja jest głównym elementem nośnym pojazdu, który przenosi siły z pudła na wózki lub bezpośrednio na maźnice. Zderzak służy do przenoszenia sił ściskających podczas sprzęgania, hamulec do zatrzymywania pojazdu, a przekładnia do przenoszenia momentu obrotowego w napędzie.

Podstawa prawna: budowa pojazdów kolejowych

Jaką rolę pełni wózek w pojeździe kolejowym?

  1. a) Prowadzi pojazd po torze i przenosi obciążenia z pudła na zestawy kołowe poprawna
  2. b) Oświetla tor przed pojazdem i kieruje strumień światła z reflektorów czołowych
  3. c) Łączy pojazdy w składzie i przenosi siły sprzęgające między wagonami
  4. d) Napędza wentylatory chłodzenia i reguluje przepływ powietrza do silników
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wózek jest ruchomym podwoziem pojazdu, na którym są zamontowane zestawy kołowe i usprężynowanie; jego zadaniem jest prowadzenie pojazdu po torze oraz przenoszenie obciążeń z pudła na zestawy kołowe. Sprzęganie realizują sprzęgi, oświetlenie - reflektory, a wentylatory są elementem układu chłodzenia.

Podstawa prawna: budowa pojazdów kolejowych

Które urządzenie należy do układu cięgłowo-zderznego pojazdu kolejowego?

  1. a) Zderzak poprawna
  2. b) Silnik trakcyjny
  3. c) Hamulec zespolony
  4. d) Przetwornica pomocnicza
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Układ cięgłowo-zderzny obejmuje sprzęgi, zderzaki i elementy łączące, które przenoszą siły rozciągające i ściskające między pojazdami. Hamulec, silnik i przetwornica należą do innych układów pojazdu.

Podstawa prawna: budowa pojazdów kolejowych

Które oznaczenie pojazdu kolejowego zawiera informację o kraju rejestracji?

  1. a) Europejski numer pojazdu (EVN) poprawna
  2. b) Numer fabryczny nadany przez producenta
  3. c) Numer inwentarzowy nadany przez przewoźnika
  4. d) Symbol serii pojazdu trakcyjnego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) jest 12-cyfrowym numerem, w którym pierwsze cyfry oznaczają kraj rejestracji. Pozostałe oznaczenia nie zawierają takiej informacji.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1234)

Jaka jest podstawowa funkcja sprzęgu śrubowego?

  1. a) Zapewnienie elastycznego połączenia pojazdów i przenoszenie sił pociągowych poprawna
  2. b) Regulacja ciśnienia w przewodzie głównym i sterowanie pracą hamulca
  3. c) Tłumienie drgań skrętnych wału silnika trakcyjnego podczas rozruchu
  4. d) Samoczynne sprzęganie pojazdów i łączenie przewodów bez obsługi
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg śrubowy to tradycyjny sprzęg składający się z ogniw i śruby rzymskiej. Umożliwia regulację napięcia połączenia między pojazdami i przenosi siły pociągowe. Nie jest sprzęgiem samoczynnym, nie tłumi drgań wału silnika i nie reguluje ciśnienia w układzie hamulcowym.

Podstawa prawna: budowa pojazdów kolejowych

Który element pojazdu kolejowego stanowi główne obciążenie zestawu kołowego?

  1. a) Sprzęg śrubowy
  2. b) Wózek toczny
  3. c) Ostoja wagonu
  4. d) Pudło pojazdu poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Masa pudła wraz z ładunkiem lub pasażerami przenoszona jest przez wózki na zestawy kołowe, które przekazują ją na tor. Ostoja stanowi część pudła lub jest z nim związana, wózek jest zespołem łączącym pudło z zestawami kołowymi, a sprzęg służy do łączenia pojazdów.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który z wymienionych elementów wchodzi w skład zestawu kołowego pojazdu kolejowego?

  1. a) Rama wózka, sprężyny, amortyzatory
  2. b) Pudło, ostoja, zderzaki
  3. c) Silnik trakcyjny, przekładnia, hamulec
  4. d) Oś, koła, łożyska osiowe poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zestaw kołowy składa się z osi, dwóch kół oraz łożysk osiowych, które umożliwiają obrót zestawu względem ramy wózka. Rama wózka i sprężyny należą do wózka, pudło i ostoja do nadwozia, a silnik trakcyjny i przekładnia do układu napędowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaka jest podstawowa funkcja ostoi w pojeździe kolejowym?

  1. a) Łączenie pojazdów w skład i przenoszenie sił wzdłużnych przez sprzęg
  2. b) Przenoszenie obciążeń z pudła na wózki i usztywnienie konstrukcji poprawna
  3. c) Tłumienie drgań zestawów kołowych i nastawianie luzów zawieszenia
  4. d) Przekształcanie energii elektrycznej na mechaniczną w silnikach trakcyjnych
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ostoja stanowi główny element nośny nadwozia, który przenosi obciążenia z pudła na wózki i zapewnia sztywność konstrukcji. Łączenie pojazdów to zadanie sprzęgów, przetwarzanie energii to zadanie silników trakcyjnych, a tłumienie drgań zapewniają elementy zawieszenia.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który z wymienionych pojazdów zalicza się do zespołów trakcyjnych?

  1. a) Wagon towarowy kryty z hamulcem ręcznym
  2. b) Lokomotywa spalinowa manewrowa serii SM42
  3. c) Elektryczny zespół trakcyjny (EZT) poprawna
  4. d) Drezyna motorowa do robót torowych
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Elektryczny zespół trakcyjny to pojazd z własnym napędem, który może przewozić pasażerów, składający się z wagonów silnikowych i doczepnych. Lokomotywa spalinowa jest pojazdem ciągnącym, wagon towarowy nie ma napędu, a drezyna jest pojazdem pomocniczym.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.