Przejdź do treści
Kolejusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Budowa pojazdów kolejowych

Konstrukcja taboru: pudło, ostoja, wózki i zestawy kołowe, sprzęgi i urządzenia cięgłowo-zderzne, napęd lokomotyw elektrycznych i spalinowych, zespoły trakcyjne, wagony osobowe i towarowe, oznaczenia i numery pojazdów kolejowych.

Blok 5 oficjalnego zakresu egzaminu, zagadnienia . W tej dziedzinie mamy 101 pytań.

Co oznacza europejski numer pojazdu (EVN) umieszczony na pojeździe kolejowym?

  1. a) Numer fabryczny pojazdu nadany przez producenta
  2. b) Jednoznaczną identyfikację pojazdu w skali europejskiej poprawna
  3. c) Numer rejestracyjny pojazdu w danym kraju
  4. d) Numer inwentarzowy pojazdu używany tylko w Polsce
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) jest nadawany przez Prezesa UTK i umożliwia jednoznaczną identyfikację pojazdu w Unii Europejskiej. Nie jest to numer rejestracyjny ani fabryczny, lecz unikalny numer europejski.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1234), art. 23 ust. 3

Jaka jest rola wózka w pojeździe kolejowym?

  1. a) Służy do sprzęgania pojazdów w pociąg
  2. b) Pełni funkcję hamulca awaryjnego
  3. c) Przenosi obciążenia z pudła na zestawy kołowe i zapewnia prowadzenie po torze poprawna
  4. d) Zapewnia napęd pojazdu za pomocą silników trakcyjnych
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wózek jest zespołem bieżnym, który przenosi obciążenia z pudła na zestawy kołowe i zapewnia odpowiednie prowadzenie po torze. Napęd zapewniają silniki trakcyjne, sprzęganie - sprzęgi, a hamulce są oddzielnym układem.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki jest podstawowy podział trakcji kolejowej ze względu na rodzaj napędu?

  1. a) Elektryczna i spalinowa poprawna
  2. b) Elektryczna i akumulatorowa
  3. c) Parowa i elektryczna
  4. d) Spalinowa i hydrauliczna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ze względu na rodzaj napędu rozróżnia się trakcję elektryczną (zasilaną z sieci trakcyjnej lub akumulatorów) oraz spalinową (z silnikiem spalinowym). Inne podziały dotyczą np. układu przeniesienia napędu, ale nie stanowią podstawowego podziału trakcji.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Które oznaczenie na pojeździe kolejowym jest zgodne z europejskim systemem numeracji pojazdów (EVN)?

  1. a) 92 51 2345 678-9 poprawna
  2. b) EVN-92-51-2345-678
  3. c) 2345 678-9
  4. d) 51 92 2345 678-9
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) składa się z 12 cyfr: pierwsze dwie oznaczają kod kraju, następne dwie - typ pojazdu, kolejne - indywidualny numer, a ostatnia cyfra to suma kontrolna. Format 92 51 2345 678-9 spełnia ten schemat (92 - kod kraju, 51 - typ, 2345 678 - numer, 9 - suma kontrolna). Pozostałe formaty nie odpowiadają standardowi EVN.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Który układ w lokomotywie spalinowej przenosi moment obrotowy z silnika na zestawy kołowe?

  1. a) Alternator trakcyjny
  2. b) Sprężarka powietrza
  3. c) Przekładnia główna poprawna
  4. d) Rozrusznik elektryczny
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przekładnia główna (mechaniczna, hydrauliczna lub elektryczna) przenosi moment obrotowy z silnika spalinowego na zestawy kołowe. Rozrusznik służy do rozruchu silnika, alternator do ładowania akumulatorów, a sprężarka do wytwarzania sprężonego powietrza.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który element układu hamulcowego wytwarza siłę hamującą poprzez dociskanie klocków do powierzchni tocznej koła?

  1. a) Cylinder hamulcowy
  2. b) Zawór hamulcowy
  3. c) Rozrząd hamulcowy
  4. d) Klocek hamulcowy poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Klocek hamulcowy jest elementem bezpośrednio dociskanym do koła, wytwarzającym siłę tarcia hamującą. Cylinder hamulcowy przetwarza ciśnienie powietrza na siłę, zawór steruje przepływem powietrza, a rozrząd przekazuje siłę z cylindra na klocki.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Które oznaczenie jest umieszczane na pojeździe kolejowym w celu identyfikacji jego typu?

  1. a) Numer typu poprawna
  2. b) Numer fabryczny
  3. c) Numer inwentarzowy
  4. d) Numer rejestracyjny
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Numer typu identyfikuje serię lub typ pojazdu w systemie oznaczeń. Numer inwentarzowy to indywidualny numer pojazdu, numer fabryczny nadawany przez producenta, a numer rejestracyjny - w kolejnictwie nie jest stosowany.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który element pojazdu kolejowego przenosi siły pociągowe i uderzenia między pojazdami oraz umożliwia łączenie i rozłączanie składu?

  1. a) Ostoja
  2. b) Sprzęg poprawna
  3. c) Wózek
  4. d) Zderzak
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg jest urządzeniem cięgłowo-zderznym służącym do mechanicznego łączenia pojazdów i przenoszenia sił pociągowych oraz ściskających. Zderzak przenosi tylko siły ściskające, ostoja stanowi konstrukcję nośną, a wózek podporę jezdną.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki element zestawu kołowego przenosi obciążenie z pudła na oś i umożliwia obrót zestawu w małym łuku?

  1. a) Koło
  2. b) Maźnica poprawna
  3. c) Oś
  4. d) Amortyzator
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Maźnica to element łączący zestaw kołowy z ramą wózka lub ostoją, przenoszący obciążenia i umożliwiający obrót zestawu w łukach. Koło i oś są częściami samego zestawu, a amortyzator tłumi drgania, ale nie przenosi obciążeń w ten sposób.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

W której lokomotywie spalinowej energia mechaniczna silnika wysokoprężnego jest przekazywana do kół za pośrednictwem generatora i silników trakcyjnych?

  1. a) Lokomotywa z przekładnią hydrauliczną
  2. b) Lokomotywa z przekładnią elektryczną poprawna
  3. c) Lokomotywa elektryczna
  4. d) Lokomotywa z przekładnią mechaniczną
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W lokomotywie spalinowej z przekładnią elektryczną silnik spalinowy napędza generator, który zasila silniki trakcyjne. Przekładnia hydrauliczna i mechaniczna stosowane są w innych typach lokomotyw spalinowych, a lokomotywa elektryczna pobiera energię z sieci trakcyjnej.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki jest cel stosowania wózków w pojazdach kolejowych?

  1. a) Umożliwienie jazdy w łukach i równomierne przenoszenie obciążeń na tory poprawna
  2. b) Zwiększenie masy pojazdu i poprawa komfortu podróżnych
  3. c) Umożliwienie szybkiej wymiany kół podczas eksploatacji
  4. d) Ochrona pojazdu przed wyładowaniami atmosferycznymi
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wózki zapewniają prowadzenie zestawów kołowych po torze, umożliwiają pokonywanie łuków dzięki obrotowi względem ostoi oraz równomiernie rozkładają ciężar pojazdu na tory. Pozostałe opcje nie opisują podstawowej funkcji wózków.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki typ sprzęgu jest powszechnie stosowany w wagonach towarowych w Europie i umożliwia automatyczne łączenie przewodów hamulcowych?

  1. a) Sprzęg sztywny
  2. b) Sprzęg centralny
  3. c) Sprzęg samoczynny
  4. d) Sprzęg śrubowy poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg samoczynny (automatyczny) umożliwia łączenie pojazdów bez ręcznego zakładania śruby, a także automatyczne połączenie przewodów hamulcowych. Sprzęg śrubowy wymaga ręcznego sprzęgania, a sprzęg sztywny i centralny to inne typy stosowane w różnych systemach.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki element układu napędowego lokomotywy elektrycznej przekształca prąd stały na prąd przemienny dla silników trakcyjnych?

  1. a) Przetwornica
  2. b) Falownik poprawna
  3. c) Transformator
  4. d) Prostownik
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Falownik (przekształtnik) zamienia prąd stały na prąd przemienny o regulowanej częstotliwości, sterując prędkością silników trakcyjnych. Prostownik zamienia prąd przemienny na stały, transformator obniża napięcie, a przetwornica to ogólna nazwa, ale falownik jest właściwym elementem.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Co oznaczają cyfry w europejskim numerze pojazdu (EVN) dla wagonu towarowego, np. 31 51 456 7 123-4?

  1. a) Kod przewoźnika, data ważności badań technicznych i numer rejestru
  2. b) Numer rejestracyjny, masa własna, rok produkcji i prędkość maksymalna
  3. c) Kod kraju, typ wagonu, numer indywidualny i cyfra kontrolna poprawna
  4. d) Numer fabryczny, typ hamulca, kraj produkcji i numer seryjny
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) składa się z kodu kraju, cyfr określających typ pojazdu, indywidualnego numeru oraz cyfry kontrolnej. Pozostałe informacje nie są zawarte w tym numerze.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Które oznaczenie jest nadawane pojazdom kolejowym w celu jednoznacznej identyfikacji w ruchu międzynarodowym?

  1. a) Numer rejestracyjny nadany przez przewoźnika
  2. b) Numer inwentarzowy nadany przez zarządcę
  3. c) Numer fabryczny nadany przez producenta
  4. d) Europejski numer pojazdu (EVN) poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Europejski numer pojazdu (EVN) jest obowiązkowym oznaczeniem pojazdów kolejowych w Unii Europejskiej, umożliwiającym ich jednoznaczną identyfikację. Numer inwentarzowy, fabryczny i rejestracyjny służą celom wewnętrznym i nie są stosowane w ruchu międzynarodowym.

Podstawa prawna: ustawa o transporcie kolejowym

Co oznacza litera „E” w europejskim numerze pojazdu kolejowego (EVN)?

  1. a) Pojazd bez własnego napędu
  2. b) Pojazd z napędem elektrycznym poprawna
  3. c) Pojazd z napędem hybrydowym
  4. d) Pojazd z napędem spalinowym
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W europejskim numerze pojazdu litera „E” oznacza, że pojazd ma napęd elektryczny (np. lokomotywa elektryczna). Dla pojazdów spalinowych stosuje się literę „H” lub inne oznaczenia, a wagony bez napędu mają literę „B”.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki jest podstawowy podział lokomotyw ze względu na rodzaj trakcji?

  1. a) Wąskotorowe i normalnotorowe
  2. b) Pasażerskie i towarowe
  3. c) Elektryczne i spalinowe poprawna
  4. d) Uniwersalne i manewrowe
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podział ze względu na rodzaj trakcji dzieli lokomotywy na elektryczne (zasilane z sieci trakcyjnej) i spalinowe (z silnikiem spalinowym). Pozostałe podziały dotyczą przeznaczenia, szerokości toru lub charakteru pracy.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który element zestawu kołowego bezpośrednio współpracuje z szyną?

  1. a) Obrzeże koła poprawna
  2. b) Piaście koła
  3. c) Czop osi
  4. d) Maźnica
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obrzeże koła to część koła, która styka się z szyną i zapewnia prowadzenie pojazdu na torze. Czop osi jest miejscem osadzenia łożysk, piasta łączy koło z osią, a maźnica jest elementem wózka, nie zestawu kołowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki jest typowy układ osi w lokomotywie elektrycznej oznaczonej jako Bo'Bo'?

  1. a) Dwa wózki, każdy z dwiema osiami napędnymi poprawna
  2. b) Jeden wózek z czterema osiami napędnymi
  3. c) Trzy wózki, każdy z dwiema osiami napędnymi
  4. d) Dwa wózki, każdy z trzema osiami napędnymi
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Oznaczenie Bo'Bo' oznacza dwa niezależne wózki, każdy z dwiema osiami napędnymi, gdzie ' oznacza wózek. Pozostałe opcje opisują inne układy, np. Co'Co' to dwa wózki po trzy osie.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który z wymienionych elementów należy do układu cięgłowo-zderznego pojazdu kolejowego?

  1. a) Hamulec zespolony
  2. b) Przekładnia główna
  3. c) Koło monoblokowe
  4. d) Sprzęg śrubowy poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg śrubowy służy do łączenia pojazdów i przenoszenia sił pociągowych, więc należy do urządzeń cięgłowych. Hamulec zespolony to element układu hamulcowego, koło monoblokowe to element zestawu kołowego, a przekładnia główna to element napędu.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Jaki element wózka pojazdu kolejowego przenosi obciążenie z pudła na zestawy kołowe?

  1. a) Maźnica
  2. b) Sprężyna nośna poprawna
  3. c) Czołownica
  4. d) Oś koła
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprężyna nośna jest elementem zawieszenia, który przenosi obciążenie pionowe z pudła na wózek. Oś koła jest częścią zestawu kołowego, maźnica łączy oś z ramą wózka, a czołownica jest elementem ramy wózka.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Co oznacza litera „p” w oznaczeniu zespołu trakcyjnego EN57?

  1. a) Pojazd
  2. b) Prędkość
  3. c) Podmiejski poprawna
  4. d) Pasażerski
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Oznaczenie EN57 to elektryczny zespół trakcyjny (E) przeznaczony do ruchu podmiejskiego (N), a litera „p” w nazwie EN57 nie jest częścią oznaczenia - chodzi o oznaczenie EN57, gdzie N oznacza podmiejski. W systemie oznaczeń litera „p” może oznaczać pasażerski, ale w tym kontekście poprawne jest podmiejski.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który z wymienionych pojazdów należy do zespołów trakcyjnych?

  1. a) Wagon towarowy serii Eanos
  2. b) Wagon osobowy 111A
  3. c) Elektryczny zespół trakcyjny EN76 poprawna
  4. d) Lokomotywa elektryczna EU07
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Elektryczny zespół trakcyjny (EZT) to pojazd z własnym napędem, który może wozić pasażerów bez lokomotywy. EN76 jest przykładem EZT. Lokomotywa EU07 to pojazd napędny bez przedziałów pasażerskich, a wagony nie mają napędu.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Który element pojazdu kolejowego przenosi siły pociągowe i uderzenia między pojazdami?

  1. a) Pudło pojazdu wraz z poszyciem bocznym
  2. b) Ostoja spawana z blach i kształtowników
  3. c) Zestaw kołowy osadzony w maźnicach wózka
  4. d) Sprzęg i urządzenia cięgłowo-zderzne poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sprzęg i urządzenia cięgłowo-zderzne służą do łączenia pojazdów oraz przenoszenia sił rozciągających i ściskających. Ostoja jest elementem konstrukcyjnym pudła, a zestaw kołowy przenosi ciężar na tor.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych: sprzęgi i urządzenia cięgłowo-zderzne

Który z wymienionych elementów wchodzi w skład wózka pojazdu kolejowego?

  1. a) Maźnica poprawna
  2. b) Ostoja
  3. c) Sprzęg
  4. d) Zderzak
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wózek składa się z ramy wózka, zestawów kołowych, maźnic, usprężynowania i innych elementów. Sprzęg i zderzak to elementy urządzeń cięgłowo-zderznych, a ostoja jest częścią pudła.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych: wózki

Jaki rodzaj napędu stosowany jest w lokomotywach spalinowych z przekładnią hydrauliczną?

  1. a) Silnik spalinowy napędza koła przekładnią pasową działającą bezpośrednio na osie zestawów kołowych
  2. b) Silnik spalinowy przekazuje moment przez sprzęgło hydrokinetyczne i przekładnię hydrauliczną na zestawy kołowe poprawna
  3. c) Silnik spalinowy napędza sprężarkę, która tłoczy sprężone powietrze do silników pneumatycznych w wózkach
  4. d) Silnik spalinowy napędza prądnicę główną, która zasila silniki elektryczne umieszczone w wózkach pojazdu trakcyjnego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W lokomotywie spalinowej z przekładnią hydrauliczną moment obrotowy silnika przekazywany jest przez sprzęgło hydrokinetyczne i przekładnię hydrauliczną, a następnie wałami napędowymi na zestawy kołowe. Wariant z prądnicą i silnikami elektrycznymi opisuje przekładnię elektryczną, a napęd pasowy i pneumatyczny nie są w trakcji kolejowej stosowane.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych: napęd lokomotyw spalinowych

Który element odpowiada za przeniesienie momentu obrotowego z silnika trakcyjnego na zestaw kołowy w lokomotywie elektrycznej?

  1. a) Sprzęgło hydrokinetyczne
  2. b) Wał kardana
  3. c) Przekładnia zębata poprawna
  4. d) Łożysko toczne
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W lokomotywach elektrycznych silniki trakcyjne są najczęściej umieszczone w wózkach i połączone z zestawami kołowymi za pomocą przekładni zębatych. Sprzęgło hydrokinetyczne stosuje się w przekładniach hydraulicznych, a wał kardana w niektórych pojazdach z silnikiem spalinowym.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych: napęd lokomotyw elektrycznych

Jaką rolę pełni maźnica w zestawie kołowym?

  1. a) Chroni koło przed uszkodzeniami mechanicznymi
  2. b) Stanowi element hamulcowy, dociskający klocki do powierzchni tocznej koła
  3. c) Łączy oś z ramą wózka i przenosi obciążenia, umożliwiając obrót zestawu kołowego poprawna
  4. d) Zapewnia sprzęgnięcie pojazdów kolejowych
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Maźnica jest elementem łożyskującym, który umożliwia obrót osi i przenosi siły z ramy wózka na zestaw kołowy. Hamulce, sprzęgi i ochrona kół nie są funkcją maźnicy.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych: zestawy kołowe

Który z wymienionych zespołów pojazdu kolejowego należy do układu bieżnego?

  1. a) Sprężarka
  2. b) Silnik trakcyjny
  3. c) Zestaw kołowy poprawna
  4. d) Rozrząd hamulcowy
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zestaw kołowy wraz z wózkiem tworzy układ bieżny, który przenosi ciężar pojazdu na tor i prowadzi go po torze. Silnik trakcyjny należy do układu napędowego, sprężarka do układu pneumatycznego, a rozrząd hamulcowy do układu hamulcowego.

Podstawa prawna: Budowa pojazdów kolejowych

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.