Przejdź do treści
Kolejusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Hamulce kolejowe

Układ hamulcowy pociągu: hamulec zespolony i przewód główny, zawory rozrządcze, rodzaje hamulców (towarowy, osobowy, szybki), hamulec postojowy i bezpieczeństwa, masa hamująca i procent masy hamującej, próby hamulca szczegółowa i uproszczona, droga hamowania.

Blok 5 oficjalnego zakresu egzaminu, zagadnienia . W tej dziedzinie mamy 95 pytań.

Kto określa opis rodzaju hamulców, ich obsługę, przystosowanie do pracy w poszczególnych rodzajach pociągów oraz sposób wykonywania prób hamulców?

  1. a) Przewoźnik kolejowy w przepisach wewnętrznych. poprawna
  2. b) Zarządca infrastruktury w regulaminie technicznym.
  3. c) Prezes UTK w wewnętrznym rozkładzie jazdy.
  4. d) Dyżurny ruchu w rozkazie pisemnym.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis rozróżnia wymagania ogólne dotyczące hamowania od szczegółowych zasad obsługi i prób. Te szczegółowe zasady należą do przepisów wewnętrznych przewoźnika kolejowego.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 15 ust. 7

Pociąg kursuje z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS, a jego największa dozwolona prędkość wynosi 120 km/h. Dla jakiej prędkości ustala się w wewnętrznym rozkładzie jazdy procent wymaganej masy hamującej?

  1. a) Dla prędkości 100 km/h.
  2. b) Dla prędkości 120 km/h. poprawna
  3. c) Dla prędkości 160 km/h.
  4. d) Dla prędkości 80 km/h.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla pociągów z największą dozwoloną prędkością mniejszą niż 160 km/h procent wymaganej masy hamującej ustala się dla ich największej dozwolonej prędkości. Granica 160 km/h ma zastosowanie dopiero do pociągów o prędkości równej lub większej od tej wartości.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 23b ust. 1

Co określa sposób zabezpieczenia składu pociągu, który skończył jazdę, w zależności od warunków miejscowych?

  1. a) Wykaz ostrzeżeń stałych.
  2. b) Wewnętrzny rozkład jazdy.
  3. c) Regulamin techniczny. poprawna
  4. d) Tablice hamowania pociągów.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zabezpieczenie składu po zakończeniu jazdy zależy od miejscowych warunków stacyjnych. Takie warunki ujmuje się w regulaminie technicznym, a nie w tablicach służących do obliczeń hamowania w ruchu.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 28 ust. 2

Rzeczywista masa hamująca pociągu jest mniejsza od wymaganej, włączenie dalszych czynnych hamulców jest niemożliwe, a zmniejszenie masy ogólnej nie jest pożądane. Kto może zezwolić na zmniejszenie prędkości pociągu, jeżeli sytuacja ruchowa na to pozwala?

  1. a) Dyspozytor właściwej jednostki. poprawna
  2. b) Maszynista prowadzący pociąg.
  3. c) Kierownik pociągu po próbie hamulca.
  4. d) Dyżurny ruchu wyprawiający pociąg.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zmniejszenie prędkości w takiej sytuacji nie jest samodzielną decyzją drużyny pociągowej ani dyżurnego ruchu. Przepis wskazuje dyspozytora właściwej jednostki jako osobę uprawnioną do udzielenia zezwolenia, jeżeli pozwala na to sytuacja ruchowa.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 18 ust. 2

W jakich przepisach określa się warunki gwarantujące bezpieczną eksploatację hamulców pociągu?

  1. a) W przepisach wewnętrznych przewoźnika kolejowego. poprawna
  2. b) W dodatkach do rozkładu jazdy pociągów.
  3. c) W regulaminie technicznym posterunku ruchu.
  4. d) W dokumentacji utrzymaniowej zarządcy infrastruktury.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis nakłada wymaganie, aby hamulce pociągu spełniały warunki bezpiecznej eksploatacji określone przez przewoźnika w jego przepisach wewnętrznych. Nie jest to zakres regulaminu technicznego posterunku ani dokumentów zarządcy infrastruktury.

Podstawa prawna: § 15 ust. 5 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Co określają tablice hamowania pociągów A, B, C i D?

  1. a) Oznaczenia nastawień hamulca według masy składu i długości pociągu.
  2. b) Zakres prób hamulca według długości składu i miejsca zestawienia pociągu.
  3. c) Sposób zabezpieczania składu według pochylenia toru i czasu postoju.
  4. d) Parametry do obliczania prędkości według masy, hamowania i profilu linii. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tablice hamowania pociągów A, B, C i D służą do ustalania parametrów potrzebnych przy obliczaniu prędkości pociągów w danych warunkach ruchowych, z uwzględnieniem między innymi masy, hamowania i profilu linii. Nie regulują czynności próby hamulca, oznaczeń nastawień ani zabezpieczenia składu po zakończeniu jazdy.

Podstawa prawna: § 15 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Gdzie podaje się procenty wymaganej masy hamującej dla jazdy pociągów na poziomie lub na spadku?

  1. a) W dokumentach utrzymania pojazdów kolejowych.
  2. b) W świadectwach sprawności technicznej pojazdów.
  3. c) W wewnętrznych rozkładach jazdy pociągów. poprawna
  4. d) W regulaminach technicznych posterunków ruchu.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla jazdy na poziomie lub na spadku procenty wynikające z tablic hamowania są informacją ruchową potrzebną do prowadzenia pociągu. Z tego powodu podaje się je w wewnętrznych rozkładach jazdy pociągów.

Podstawa prawna: § 17 ust. 7 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Która tablica hamowania pociągów jest właściwa dla drogi hamowania 1000 m?

  1. a) Tablica B.
  2. b) Tablica C. poprawna
  3. c) Tablica D.
  4. d) Tablica A.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tablice hamowania są przyporządkowane do określonych dróg hamowania. Dla drogi 1000 m stosuje się tablicę właściwą dla tej wartości, a nie tablice dla krótszych albo dłuższych dróg.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 17 ust. 4

Do obliczenia procentu wymaganej masy hamującej przy drodze hamowania 700 m jako miarodajne pochylenie przyjmuje się:

  1. a) pochylenie na ostatnim kilometrze szlaku przed posterunkiem zapowiadawczym.
  2. b) pochylenie na odcinku 700 m, którego końce dają największą różnicę poziomów. poprawna
  3. c) pochylenie na odcinku 1000 m, którego końce dają największą różnicę poziomów.
  4. d) pochylenie średnie całej linii, obliczone między stacją początkową i końcową.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Długość odcinka przyjmowanego do ustalenia pochylenia jest związana z drogą hamowania. Przy drodze hamowania 700 m wybiera się odcinek 700 m tak, aby jego początek i koniec dawały największą różnicę poziomów.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 17 ust. 6

Pociąg ma rzeczywistą masę hamującą 300 t, a wymagany procent masy hamującej wynosi 75%. Jaką masę ogólną może zabrać pociąg przy tej rzeczywistej masie hamującej?

  1. a) 375 t.
  2. b) 400 t. poprawna
  3. c) 225 t.
  4. d) 300 t.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli rzeczywista masa hamująca jest niewystarczająca i nie można włączyć dalszych czynnych hamulców, masę ogólną ustala się z ilorazu rzeczywistej masy hamującej pomnożonej przez 100 i wymaganego procentu. Dla danych 300 * 100 / 75 otrzymuje się 400 t.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 18 ust. 1

W pociągu z hamulcami zespolonymi pozostawiono sprawny hamulec wagonu wyłączony, bez zastosowania wyjątku dotyczącego materiałów wybuchowych. Jak należy ocenić taką sytuację?

  1. a) Jest to dopuszczalne, jeżeli wymagany procent masy hamującej został osiągnięty.
  2. b) Jest to dopuszczalne, jeżeli wagon nie jest pierwszym ani ostatnim pojazdem.
  3. c) Jest to niedopuszczalne, bo nieuszkodzone hamulce powinny być włączone i czynne. poprawna
  4. d) Jest to niedopuszczalne tylko przy nastawieniu hamulców na przebieg G.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Osiągnięcie wymaganej masy hamującej nie zastępuje obowiązku włączenia sprawnych hamulców w pociągu z hamulcem zespolonym. Wyłączenia dotyczą szczególnych przypadków wskazanych w przepisie, a poza nimi hamulce nieuszkodzone mają być włączone i czynne.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100), § 15 ust. 8

Które oznaczenia odpowiadają nastawieniu hamulca osobowego?

  1. a) G, T na kolejach polskich oraz G, M na innych kolejach.
  2. b) Próż. na kolejach polskich oraz Leer na innych kolejach.
  3. c) R na kolejach polskich oraz R na innych kolejach.
  4. d) P, O na kolejach polskich oraz P, V na innych kolejach. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tabela oznaczeń rozróżnia nastawienia hamulca według rodzaju przebiegu hamowania. Nastawienie osobowe nie jest oznaczane jak towarowe, pośpieszne ani jak położenie próżny.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) § 15 ust. 10

Wynik obliczenia wymaganej masy hamującej pociągu wynosi 312,2 t. Jaką wartość należy przyjąć?

  1. a) 310 t, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek.
  2. b) 312 t, po odrzuceniu części dziesiętnej.
  3. c) 312,5 t, po zaokrągleniu do połowy tony.
  4. d) 313 t, po zaokrągleniu wzwyż do całej tony. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wymagana masa hamująca ma być po obliczeniu zaokrąglona wzwyż do całej tony. Oznacza to, że każdy wynik niebędący liczbą całkowitą zwiększa się do najbliższej większej liczby ton.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) § 17 ust. 2

Której drodze hamowania odpowiada tablica hamowania pociągów D?

  1. a) 400 m.
  2. b) 700 m.
  3. c) 1300 m. poprawna
  4. d) 1000 m.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tablice hamowania są przypisane do określonych dróg hamowania. Tablica D dotyczy najdłuższej z wymienionych w przepisie dróg hamowania.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) § 17 ust. 4

Jak ustala się procent wymaganej masy hamującej dla jazdy pociągu na wzniesieniach?

  1. a) Ustala się procent dla prędkości rozkładowej na spadku i procent dla 20 km/h na poziomie, a podaje się średnią.
  2. b) Ustala się procent dla największej dopuszczalnej prędkości na poziomie i procent dla 40 km/h na pochyleniu miarodajnym, a podaje się wartość mniejszą.
  3. c) Ustala się procent dla drogi hamowania 400 m i procent dla drogi hamowania 1300 m, a podaje się wartość większą.
  4. d) Ustala się procent dla największej dopuszczalnej prędkości na poziomie i procent dla 20 km/h na pochyleniu miarodajnym, a podaje się wartość większą. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Na wzniesieniach przepis nakazuje porównać dwa obliczenia, ponieważ ograniczające mogą być różne warunki ruchu. Do wewnętrznego rozkładu jazdy trafia wartość większa, zapewniająca wymagany zapas hamowania.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) § 17 ust. 8

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.