Przejdź do treści
Kolejusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Hamulce kolejowe

Układ hamulcowy pociągu: hamulec zespolony i przewód główny, zawory rozrządcze, rodzaje hamulców (towarowy, osobowy, szybki), hamulec postojowy i bezpieczeństwa, masa hamująca i procent masy hamującej, próby hamulca szczegółowa i uproszczona, droga hamowania.

Blok 5 oficjalnego zakresu egzaminu, zagadnienia . W tej dziedzinie mamy 95 pytań.

Jakim symbolem oznacza się nastawienie hamulca towarowego na kolejach polskich?

  1. a) R
  2. b) P lub O
  3. c) R + Mg
  4. d) G lub T poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W tabeli oznaczeń nastawienia hamulca, dla hamulca towarowego na kolejach polskich podano symbole G lub T. Pozostałe symbole dotyczą innych nastawień: P/O - osobowego, R - pośpiesznego, R+Mg - pośpiesznego z magnetycznym hamulcem szynowym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Jaka jest minimalna liczba pojazdów z czynnymi hamulcami w składzie pociągu?

  1. a) Co najmniej dwa: pierwszy i ostatni pojazd składu poprawna
  2. b) Wyłącznie pierwszy pojazd składu, bez wymogu hamulca na ostatnim
  3. c) Wszystkie pojazdy składu, bez wyjątków dotyczących rodzaju wagonów
  4. d) Co najmniej połowa pojazdów składu, niezależnie od rozmieszczenia
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie nie podaje stałej liczby minimalnej: pojazdy z czynnymi hamulcami rozmieszcza się równomiernie i w liczbie zapewniającej wymaganą masę hamującą, przy czym pierwszy i ostatni pojazd składu pociągu muszą mieć czynny hamulec zespolony. Nieuszkodzone hamulce pozostałych pojazdów powinny być włączone i czynne, z wyjątkami dotyczącymi wagonów z materiałami wybuchowymi.

Podstawa prawna: § 12 ust. 1 pkt 3 oraz § 15 ust. 3 i 8 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jaką czynność wykonuje maszynista po zakończeniu jazdy, przed odczepieniem lokomotywy od składu?

  1. a) Wykonuje hamowanie częściowe
  2. b) Wykonuje hamowanie pełne poprawna
  3. c) Zabezpiecza skład hamulcami ręcznymi
  4. d) Dokonuje próby hamulca
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wprost stanowi, że po zakończeniu jazdy, przed odczepieniem lokomotywy, maszynista powinien wykonać hamowanie pełne, aby zabezpieczyć skład przed stoczeniem.

Podstawa prawna: § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Które pojazdy kolejowe w składzie pociągu powinny mieć czynny hamulec zespolony?

  1. a) Każdy pojazd kolejowy włączony do składu pociągu
  2. b) Pierwszy i ostatni pojazd kolejowy składu pociągu poprawna
  3. c) Wyłącznie ostatni pojazd kolejowy składu pociągu
  4. d) Wyłącznie pierwszy pojazd kolejowy składu pociągu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji stanowi, że pierwszy i ostatni pojazd kolejowy składu pociągu powinny mieć czynny hamulec zespolony. W przypadku zespołów trakcyjnych warunek ten dotyczy pierwszego i ostatniego członu.

Podstawa prawna: § 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Jakim hamulcem powinny być hamowane pociągi?

  1. a) Hamulcem zespolonym, w którym hamulcem podstawowym jest hamulec elektryczny
  2. b) Hamulcem zespolonym, w którym hamulcem podstawowym jest hamulec hydrauliczny
  3. c) Hamulcem zespolonym, w którym hamulcem podstawowym jest hamulec pneumatyczny poprawna
  4. d) Hamulcem ręcznym
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, pociągi powinny być hamowane hamulcem zespolonym, w którym hamulcem podstawowym jest hamulec pneumatyczny.

Podstawa prawna: § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Kiedy dopuszcza się włączenie pojazdu z nieczynnym hamulcem na końcu składu pociągu towarowego?

  1. a) W pociągach towarowych o masie do 500 ton, po odnotowaniu tego w dokumentach pociągu.
  2. b) W wyjątkowych przypadkach, za zgodą zarządcy infrastruktury, gdy nie można go włączyć w inne miejsce pociągu. poprawna
  3. c) Gdy pojazd ma łożyska toczne i blachy ochronne, bez konieczności zgody zarządcy infrastruktury.
  4. d) Po zgodzie dyżurnego ruchu, jeżeli pojazd jest przygotowany do jazdy i odłączony od przewodu głównego.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis dopuszcza taką sytuację wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i za zgodą zarządcy infrastruktury, pod warunkiem że pojazdu nie można włączyć w inne miejsce pociągu. Pojazd musi być także przygotowany do jazdy i połączony z przewodem głównym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Co oznacza skrót 'R + Mg' w oznaczeniu nastawienia hamulca?

  1. a) Hamulec towarowy z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym.
  2. b) Hamulec pośpieszny z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym. poprawna
  3. c) Hamulec szybki z włączonym do działania hamulcem elektrodynamicznym.
  4. d) Hamulec osobowy z włączonym do działania mechanicznym hamulcem szynowym.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z tabelą oznaczeń, 'R + Mg' oznacza nastawienie pośpieszne z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jakie oznaczenie na innych kolejach odpowiada polskiemu oznaczeniu „G” dla nastawienia hamulca towarowego?

  1. a) R + Mg
  2. b) R
  3. c) G, M poprawna
  4. d) P, V
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tabela w § 15 ust. 10 wskazuje, że na innych kolejach nastawienie towarowe oznacza się G lub M, podczas gdy P i V oznaczają nastawienie osobowe, a R i R+Mg oznaczają nastawienia pośpieszne.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

W jakich wyjątkowych przypadkach możliwe jest włączenie pojazdu kolejowego z nieczynnym hamulcem na końcu składu pociągu towarowego?

  1. a) Za zgodą dyspozytora przewoźnika, gdy przejazd odbywa się w pociągu roboczym.
  2. b) Zawsze, gdy pojazd ma sprawne sprzęgi oraz ważne oznaczenie dopuszczenia do ruchu.
  3. c) Za zgodą zarządcy infrastruktury, gdy nie można go włączyć w inne miejsce pociągu. poprawna
  4. d) Za zgodą przewoźnika kolejowego, gdy ograniczy się prędkość pociągu na szlaku.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis dopuszcza taką sytuację wyłącznie za zgodą zarządcy infrastruktury, w pociągach towarowych, i tylko wtedy, gdy nie ma możliwości włączenia tego pojazdu w inne miejsce składu. Pojazd musi być przygotowany do jazdy i połączony z przewodem głównym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Który z wymienionych hamulców jest hamulcem podstawowym w pociągach hamowanych hamulcem zespolonym?

  1. a) Hamulec ręczny.
  2. b) Hamulec pneumatyczny. poprawna
  3. c) Hamulec szynowy.
  4. d) Hamulec elektrodynamiczny.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis stanowi, że w hamulcu zespolonym hamulcem podstawowym jest hamulec pneumatyczny. Pozostałe hamulce mogą być dodatkowe, ale nie podstawowe.

Podstawa prawna: § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Jaki warunek musi być spełniony, aby pociąg mógł być hamowany hamulcem zespolonym?

  1. a) Pierwszy i ostatni pojazd kolejowy składu pociągu powinny mieć czynny hamulec zespolony. poprawna
  2. b) Wszystkie pojazdy w składzie muszą mieć czynny hamulec zespolony.
  3. c) Co najmniej połowa pojazdów w składzie musi mieć czynny hamulec zespolony.
  4. d) Wszystkie pojazdy trakcyjne muszą mieć czynny hamulec zespolony, a wagony mogą mieć wyłączone.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wymaga, aby pierwszy i ostatni pojazd kolejowy składu pociągu miały czynny hamulec zespolony, co zapewnia możliwość zatrzymania pociągu z obu końców. Pozostałe pojazdy mogą mieć hamulce czynne lub wyłączone, ale nie wszystkie muszą być czynne.

Podstawa prawna: § 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Jakie oznaczenie na hamulcu odpowiada nastawieniu hamulca na przebieg „R + Mg”?

  1. a) Towarowy z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym
  2. b) Pośpieszny z włączonym magnetycznym hamulcem szynowym poprawna
  3. c) Osobowy z hamulcem elektrodynamicznym włączonym do działania
  4. d) Pośpieszny z wyłączonym z działania magnetycznym hamulcem szynowym
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W tabliczce nastawienia hamulca G oznacza przebieg towarowy, P osobowy, R pośpieszny, a dopisek Mg magnetyczny hamulec szynowy włączony do działania. „R + Mg” to zatem hamulec nastawiony na przebieg pośpieszny z czynnym magnetycznym hamulcem szynowym, co skraca drogę hamowania pociągów szybkich. Samo „R” oznacza przebieg pośpieszny bez hamulca magnetycznego.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Kiedy hamulec zespolony uważa się za szybko działający?

  1. a) Gdy w pojeździe jest nastawiony przebieg hamowania „T”, przyjęty dla działania szybkiego.
  2. b) Gdy pojazd jest wyposażony w hamulec ręczny, niezależnie od nastawy hamulca zespolonego.
  3. c) Gdy jest nastawiony na przebieg hamowania „P”, „R” lub „R + Mg”. poprawna
  4. d) Gdy jest nastawiony na przebieg hamowania „G”, niezależnie od długości składu pociągu.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisem hamulce zespolone nastawione na przebieg „P”, „R” lub „R + Mg” są szybko działające. Przebieg „G” jest wolno działający. Samo wyposażenie w hamulec ręczny nie decyduje o szybkości działania hamulca zespolonego, a „T” nie jest przebiegiem szybko działającym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 9 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Jaka jest rola przewodu głównego w hamulcu zespolonym?

  1. a) Przewód główny jest zbędny w hamulcu zespolonym i nie bierze udziału w pracy układu.
  2. b) Przewód główny łączy wyłącznie ostatni pojazd z lokomotywą, bez zasilania hamulców.
  3. c) Przewód główny zasila hamulce sprężonym powietrzem i steruje ich działaniem. poprawna
  4. d) Przewód główny jest elementem hamulca ręcznego i służy tylko do jego uruchamiania.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przewód główny to kluczowy element hamulca zespolonego - transportuje sprężone powietrze i przenosi zmiany ciśnienia, które sterują hamulcami w całym pociągu. Pozostałe odpowiedzi są nieprawdziwe.

Podstawa prawna: układ hamulcowy pociągu

Jak oznacza się na pojazdach kolejowych nastawienie hamulca towarowego na kolejach polskich?

  1. a) Literą „G” lub „T”. poprawna
  2. b) Literą „R” lub skrótem „R + Mg”.
  3. c) Skrótem „Próż.” lub „Ład.”.
  4. d) Literą „P” lub „O”.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z tabelą w przepisie, nastawienie towarowe na kolejach polskich oznacza się literą „G” lub „T”. Pozostałe oznaczenia dotyczą innych nastawień: „P” lub „O” to osobowe, „R” i „R + Mg” to pośpieszne, a „Próż.” i „Ład.” odnoszą się do stanu załadowania wagonu, nie do nastawienia hamulca.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Która tablica hamowania pociągów odpowiada drodze hamowania 700 m?

  1. a) Tablica C.
  2. b) Tablica D.
  3. c) Tablica A.
  4. d) Tablica B. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis przypisuje tablice hamowania do konkretnych dróg hamowania: tablica A - 400 m lub 500 m, tablica B - 700 m, tablica C - 1000 m, tablica D - 1300 m. Zatem dla 700 m właściwa jest tablica B.

Podstawa prawna: § 17 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Zgodnie z przepisami, w przypadku pociągu złożonego z elektrycznych albo spalinowych zespołów trakcyjnych, czynny hamulec zespolony powinny mieć:

  1. a) pierwszy i ostatni człon zespołu trakcyjnego poprawna
  2. b) tylko pierwszy człon zespołu trakcyjnego
  3. c) co najmniej połowa członów zespołu trakcyjnego
  4. d) każdy człon zespołu trakcyjnego znajdujący się w składzie
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wymaga, aby pierwszy i ostatni pojazd kolejowy składu pociągu miały czynny hamulec zespolony, a w przypadku zespołów trakcyjnych dotyczy to pierwszego i ostatniego członu.

Podstawa prawna: § 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Które nastawienie hamulca zespolonego, zgodnie z oznaczeniami stosowanymi na kolejach polskich, odpowiada przebiegowi hamowania „R + Mg”?

  1. a) towarowy, z opóźnionym napełnianiem cylindrów hamulcowych, oznaczany literą G
  2. b) osobowy, z hamulcem elektropneumatycznym włączonym do działania
  3. c) pośpieszny, z magnetycznym hamulcem szynowym wyłączonym z działania, oznaczany samą literą R
  4. d) pośpieszny z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Oznaczenie „R + Mg” oznacza nastawienie pośpieszne z włączonym do działania magnetycznym hamulcem szynowym, co jest wprost wskazane w tabeli oznaczeń.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Zgodnie z przepisami, w składzie pociągu pierwszy i ostatni pojazd kolejowy powinny mieć czynny hamulec zespolony, z wyjątkiem przypadku:

  1. a) gdy pociąg jest pchany lub cofany poprawna
  2. b) gdy pociąg jest prowadzony lokomotywą z jednym końca składu
  3. c) gdy w pociągu znajdują się wagony z materiałami wybuchowymi
  4. d) gdy pociąg jest zestawiony z wagonów z hamulcami ręcznymi
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wymaga czynnego hamulca na pierwszym i ostatnim pojeździe, ale wyjątek dotyczy sytuacji, gdy pociąg jest pchany lub cofany, co jest przewidziane w przepisach o zestawianiu pociągu.

Podstawa prawna: § 12 ust. 1 pkt 3 i § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

W przypadku uszkodzenia hamulca zespolonego w czasie jazdy pociągu, maszynista powinien:

  1. a) zatrzymać pociąg i usunąć uszkodzenie albo usunąć skład z toru szlakowego w uzgodnieniu z zarządcą infrastruktury poprawna
  2. b) zwiększyć prędkość, aby szybciej dotrzeć do najbliższej stacji, na której możliwa jest wymiana uszkodzonego wagonu
  3. c) zabezpieczyć pociąg hamulcem ręcznym i oczekiwać na pomoc, nie zawiadamiając o tym dyżurnego ruchu sąsiedniej stacji
  4. d) kontynuować jazdę do najbliższej stacji z prędkością zmniejszoną o połowę i tam zgłosić uszkodzenie hamulca zespolonego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis nakazuje zatrzymanie pociągu i podjęcie działań w celu usunięcia uszkodzenia lub, w uzgodnieniu z zarządcą infrastruktury, usunięcia składu z toru szlakowego. Dalsza jazda z uszkodzonym hamulcem zespolonym jest niedopuszczalna.

Podstawa prawna: § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Zgodnie z przepisami, procent wymaganej masy hamującej pociągu, dla pochyleń niewskazanych w tablicach hamowania pociągu, należy obliczać jako:

  1. a) wartość zaokrągloną w dół do najbliższej liczby całkowitej podanej w tablicy hamowania pociągu dla danej prędkości
  2. b) najmniejszą liczbę podaną w tablicy dla danego pochylenia i danej prędkości jazdy pociągu na danym odcinku
  3. c) największą liczbę podaną w tablicy dla danego pochylenia i przyjętego sposobu hamowania
  4. d) średnią z dwóch najbliższych liczb podanych w rubryce dla danej prędkości jazdy i sposobu hamowania poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis nakazuje dla pochyleń niewskazanych w tablicach obliczać procent jako średnią z dwóch najbliższych liczb podanych w rubryce dla danej prędkości i sposobu hamowania.

Podstawa prawna: § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jeżeli rzeczywista masa hamująca pociągu jest mniejsza od wymaganej, a włączenie dodatkowych hamulców nie jest możliwe, to zgodnie z przepisami można:

  1. a) przewozić mniejszą liczbę pasażerów, aby obniżyć rzeczywistą masę ogólną pociągu
  2. b) zmniejszyć ogólną masę pociągu odpowiednio do posiadanej rzeczywistej masy hamującej poprawna
  3. c) zwiększyć prędkość pociągu, aby skrócić czas jego jazdy oraz drogę hamowania
  4. d) zabronić jazdy pociągu aż do czasu naprawy niesprawnych hamulców zespolonych składu pociągu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis przewiduje, że przy niedoborze masy hamującej należy zmniejszyć ogólną masę pociągu, aby dostosować ją do posiadanej rzeczywistej masy hamującej.

Podstawa prawna: § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jakie oznaczenie na hamulcu odpowiada nastawni hamulca towarowego na kolejach polskich?

  1. a) P
  2. b) R
  3. c) R + Mg
  4. d) G poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z tabelą w przepisach, nastawienie hamulca towarowego na kolejach polskich oznaczone jest literą G lub T. Pozostałe oznaczenia dotyczą innych nastawień: P - osobowy, R - pośpieszny, R+Mg - pośpieszny z magnetycznym hamulcem szynowym.

Podstawa prawna: § 15 ust. 10 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Które wagony w pociągu z hamulcami zespolonymi mają wyłączone hamulce?

  1. a) Wagony wyposażone w blachy ochronne oraz wagony bezpośrednio przed nimi i za nimi
  2. b) Wagony z łożyskami tocznymi oraz wagony ostatnie w składzie pociągu towarowego
  3. c) Wagony z materiałami wybuchowymi oraz wagony bezpośrednio przed i za nimi poprawna
  4. d) Wagony z ładunkiem ponadgabarytowym oraz wagony ochronne dołączone do składu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis nakazuje wyłączenie hamulców wagonów z materiałami wybuchowymi oraz wagonów bezpośrednio przed i za nimi, chyba że spełnione są dodatkowe warunki dotyczące konstrukcji wagonu. Pozostałe odpowiedzi nie są podstawą do wyłączenia hamulców.

Podstawa prawna: § 15 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji

Wagon ma hamulec sprawny, lecz nie jest włączony do przewodu głównego hamulca pociągu. Jak należy go traktować przy ustalaniu rzeczywistej masy hamującej?

  1. a) Jako pojazd z hamulcem czynnym, jeżeli ma masę hamującą na pudle.
  2. b) Jako pojazd z hamulcem czynnym tylko po próbie szczegółowej.
  3. c) Jako pojazd bez czynnego hamulca zespolonego. poprawna
  4. d) Jako pojazd z hamulcem czynnym po nastawieniu na przebieg G.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sama sprawność hamulca nie wystarcza do zaliczenia pojazdu do rzeczywistej masy hamującej. Hamulec musi być sprawny i włączony do przewodu głównego hamulca pociągu.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 16 ust. 1a

Pociąg jest prowadzony na hamulcach ręcznych. Kiedy pojazd kolejowy uznaje się za pojazd z hamulcem czynnym?

  1. a) Gdy ma odcięty hamulec zespolony zaworem odcinającym.
  2. b) Gdy ma sprawny hamulec postojowy, lecz nie jest on obsługiwany.
  3. c) Gdy ma obsługiwany przez pracownika hamulec ręczny. poprawna
  4. d) Gdy ma nastawienie Ład. albo Próż na zaworze rozrządczym.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla pociągu prowadzonego na hamulcach ręcznych przepis odrębnie określa znaczenie hamulca czynnego. Decydujące jest obsługiwanie hamulca ręcznego, a nie samo istnienie urządzenia hamulcowego, sprawność hamulca postojowego, odcięcie hamulca zespolonego ani nastawienie Ład. lub Próż.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 16 ust. 1a

Pociąg prowadzony zespołem trakcyjnym, którego człony są połączone wspólnymi wózkami, ma częściowo uszkodzony hamulec zespolony. Kiedy może pozostać w eksploatacji?

  1. a) Do końca doby służbowej, po wyłączeniu przewodu głównego i bez zmiany prędkości.
  2. b) Do najbliższej próby hamulca, bez ograniczenia prędkości wynikającego z usterki.
  3. c) Do najbliższej stacji węzłowej, z zachowaniem prędkości przewidzianej w rozkładzie.
  4. d) Do końca danego obiegu, z prędkością wynikającą z rzeczywistej masy hamującej. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis przewiduje szczególne rozwiązanie dla zespołów trakcyjnych ze wspólnymi wózkami. Dopuszczenie dalszej eksploatacji jest powiązane z ograniczeniem prędkości do wartości, na jaką pozwala rzeczywista masa hamująca.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 15 ust. 3

Droga hamowania przyjmowana do obliczeń jest dłuższa niż 1000 m. Jak należy ustalić miarodajne pochylenie do obliczenia procentu wymaganej masy hamującej?

  1. a) Na odcinku między najbliższymi posterunkami zapowiadawczymi, według różnicy poziomów.
  2. b) Na ostatnich 500 m przed semaforem wskazanym w rozkładzie, według spadku tego odcinka.
  3. c) Na odcinku 1000 m, którego końce dają największą różnicę poziomów. poprawna
  4. d) Na całej długości drogi hamowania, według różnicy poziomów jej końców.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Po zmianie przepisu przy drodze hamowania dłuższej niż 1000 m nie przyjmuje się całej jej długości. Miarodajny jest odcinek 1000 m dający największą różnicę poziomów między początkiem i końcem.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 17 ust. 6

Dla pociągu kursującego z wykorzystaniem ERTMS/ETCS największa dozwolona prędkość wynosi 200 km/h. Dla jakiej prędkości ustala się w wewnętrznym rozkładzie jazdy procent wymaganej masy hamującej?

  1. a) Dla prędkości 130 km/h.
  2. b) Dla prędkości 250 km/h.
  3. c) Dla prędkości 160 km/h. poprawna
  4. d) Dla prędkości 200 km/h.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy pociągach z największą dozwoloną prędkością równą lub większą niż 160 km/h przepis nakazuje przyjąć próg 160 km/h. Nie ustala się tego procentu dla pełnej prędkości maksymalnej pociągu.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 23b ust. 1

Pociąg kursuje z wykorzystaniem ERTMS/ETCS i spełnione są warunki, o których mowa w przepisach dotyczących tego systemu. W jaki sposób zapewnia się wymagane charakterystyki hamowania?

  1. a) Przez tablice hamowania, w oparciu o procent wymaganej masy hamującej dla drogi 700 m.
  2. b) Przez rozkaz pisemny, w oparciu o stałe ograniczenie prędkości do 160 km/h.
  3. c) Przez system ERTMS/ETCS, w oparciu o wprowadzony procent rzeczywistej masy hamującej. poprawna
  4. d) Przez nastawienie hamulców na G, w oparciu o masę ogólną pociągu.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W takim przypadku przepis odchodzi od stosowania obliczeń przewidzianych dla odcinków bez zapewnionych warunków systemowych. Charakterystyki hamowania zapewnia system, wykorzystując wprowadzony procent rzeczywistej masy hamującej.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 23b ust. 3

Część składu pociągu jest hamowana hamulcem zespolonym, a część hamulcami ręcznymi. Kiedy można zwiększyć rzeczywistą masę hamującą części hamowanej ręcznie o nadmiar z części hamowanej zespolenie?

  1. a) Gdy część zespolona ma nadmiar, a część ręczna ma dowolną brakującą masę hamującą.
  2. b) Gdy część zespolona ma nadmiar, a pociąg jedzie wyłącznie z prędkością do 20 km/h.
  3. c) Gdy część ręczna ma co najmniej połowę wymaganej masy, a pochylenia nie przekraczają 15‰.
  4. d) Gdy część ręczna ma co najmniej 3/4 wymaganej masy, a pochylenia nie przekraczają 10‰. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przeniesienie nadmiaru masy hamującej jest dopuszczalne tylko przy spełnieniu łącznie warunków wskazanych w przepisie. Ogranicza to takie rozliczenie do sytuacji, w której brak w części hamowanej ręcznie jest niewielki, a profil szlaku nie przekracza określonego pochylenia.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100) - § 18 ust. 4

Co stanowi rzeczywistą masę hamującą pociągu?

  1. a) Suma mas własnych wszystkich pojazdów kolejowych pociągu, także z hamulcami wyłączonymi.
  2. b) Suma mas hamujących wyłącznie pierwszego i ostatniego pojazdu kolejowego pociągu.
  3. c) Suma mas ogólnych wszystkich pojazdów kolejowych pociągu, niezależnie od stanu hamulców.
  4. d) Suma mas hamujących wszystkich pojazdów kolejowych pociągu z czynnymi hamulcami. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rzeczywista masa hamująca uwzględnia wyłącznie te pojazdy, których hamulce są czynne. Pojazdy z hamulcem niesprawnym albo niewłączonym do przewodu głównego nie zwiększają rzeczywistej masy hamującej pociągu.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 16 ust. 1

Który pojazd należy uważać za pojazd kolejowy z czynnym hamulcem w pociągu hamowanym hamulcem zespolonym?

  1. a) Pojazd z hamulcem wyłączonym, jeżeli ma podaną masę hamującą na ostoi.
  2. b) Pojazd z hamulcem postojowym, niezależnie od połączenia z przewodem głównym.
  3. c) Pojazd z hamulcem sprawnym, lecz odciętym od przewodu głównego hamulca pociągu.
  4. d) Pojazd z hamulcem sprawnym i włączonym do przewodu głównego hamulca pociągu. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sama sprawność mechaniczna hamulca nie wystarcza do zaliczenia go do czynnych hamulców pociągu. Hamulec musi być także włączony do przewodu głównego, aby uczestniczył w hamowaniu zespolonym.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 16 ust. 1a

Kto wydaje drużynie pociągowej rozkaz pisemny, gdy prędkość jazdy pociągu wskazana w rozkładzie jazdy została zmniejszona z powodu niewystarczającej rzeczywistej masy hamującej?

  1. a) Dyspozytor właściwej jednostki prowadzącej ruch na odcinku.
  2. b) Dyżurny ruchu wyprawiający pociąg ze stacji. poprawna
  3. c) Przewoźnik kolejowy po zakończeniu próby hamulca.
  4. d) Maszynista prowadzący pociąg po obliczeniu procentu.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zezwolenie na zmniejszenie prędkości może wynikać z decyzji dyspozytora, lecz przekazanie ograniczenia drużynie następuje rozkazem pisemnym. Obowiązek wydania tego rozkazu przypisano dyżurnemu ruchu wyprawiającemu pociąg.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 18 ust. 3

Kogo należy zawiadomić o zmianie prędkości jazdy pociągu spowodowanej niewystarczającą rzeczywistą masą hamującą?

  1. a) Najbliższy posterunek ruchu oraz rewidenta taboru na stacji końcowej danego pociągu.
  2. b) Maszynistę prowadzącego pociąg oraz kierownika pociągu wskazanego w dokumentacji składu.
  3. c) Zarządcę infrastruktury dopiero po dojeździe pociągu do najbliższej stacji węzłowej.
  4. d) Wszystkie posterunki zapowiadawcze na odcinku oraz sąsiedniego dyspozytora właściwej jednostki. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zmiana prędkości pociągu ma znaczenie dla organizacji ruchu na całym odcinku jazdy. Dlatego dyspozytor ruchu przekazuje informację wszystkim posterunkom zapowiadawczym na odcinku oraz sąsiedniemu dyspozytorowi właściwej jednostki.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 18 ust. 3

Jak należy wyznaczyć największą dozwoloną prędkość jazdy, gdy rzeczywista masa hamująca jest mniejsza od wymaganej i dopuszczono zmniejszenie prędkości?

  1. a) Obliczyć niedobór rzeczywistej masy hamującej i obniżyć prędkość z rozkładu jazdy o stałe 20 km/h.
  2. b) Obliczyć liczbę osi z czynnymi hamulcami ręcznymi i przyjąć prędkość z tablic dla hamowania ręcznego.
  3. c) Obliczyć procent rzeczywistej masy hamującej i odszukać w tablicy liczbę równą albo najbliższą mniejszą. poprawna
  4. d) Obliczyć procent wymaganej masy hamującej i odszukać w tablicy liczbę równą albo najbliższą większą.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy zmniejszaniu prędkości nie wystarcza samo stwierdzenie niedoboru masy hamującej. Najpierw wylicza się posiadany procent rzeczywistej masy hamującej, a następnie dobiera prędkość z właściwej tablicy hamowania dla danego pochylenia i sposobu hamowania.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 18 ust. 2

Kiedy hamulce wagonów z materiałami wybuchowymi oraz wagonów bezpośrednio przed nimi i za nimi nie muszą być wyłączone w pociągu z hamulcami zespolonymi?

  1. a) Gdy wagony mają łożyska toczne, blachy ochronne mocowane niebezpośrednio do podłogi oraz wymagane zabezpieczenia konstrukcyjne. poprawna
  2. b) Gdy wagony mają łożyska ślizgowe, blachy ochronne mocowane bezpośrednio do podłogi oraz pisemne dopuszczenie rewidenta taboru.
  3. c) Gdy wagony są ustawione na końcu składu, przewód główny jest odcięty, a hamulec zespolony tych wagonów pozostaje nieczynny.
  4. d) Gdy wagony mają czynny hamulec ręczny, masa hamująca pociągu przekracza wymaganą o 10 procent, a prędkość nie przekracza 60 km/h.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasadą jest wyłączenie hamulców wskazanych wagonów, aby ograniczyć ryzyko związane z przewożonym ładunkiem. Odstępstwo dotyczy tylko wagonów spełniających określone wymagania techniczne, w szczególności wyposażonych w łożyska toczne, blachy ochronne mocowane niebezpośrednio do podłogi oraz pozostałe wymagane zabezpieczenia konstrukcyjne, które zmniejszają zagrożenie od elementów hamulca i podwozia.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji, § 15 ust. 8

Który wzór służy do obliczenia posiadanego procentu rzeczywistej masy hamującej pociągu (PR)?

  1. a) PR = MO x 100 / Mhr.
  2. b) PR = Mhw x MO / 100.
  3. c) PR = Mhr x 100 / MO. poprawna
  4. d) PR = MO x PW / 100.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Posiadany procent rzeczywistej masy hamującej pokazuje stosunek rzeczywistej masy hamującej do masy ogólnej pociągu. Dlatego w liczniku występuje Mhr pomnożona przez 100, a w mianowniku masa ogólna.

Podstawa prawna: § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jak postępuje się w tablicy hamowania przy wyznaczaniu największej dozwolonej prędkości, jeżeli nie ma liczby równej posiadanemu procentowi rzeczywistej masy hamującej?

  1. a) Przyjmuje się liczbę najbliższą większą od posiadanego procentu.
  2. b) Przyjmuje się liczbę najbliższą mniejszą od posiadanego procentu. poprawna
  3. c) Przyjmuje się średnią z dwóch sąsiednich liczb dla tej rubryki.
  4. d) Przyjmuje się prędkość z rozkładu jazdy bez korekty z tablicy.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dobór liczby mniejszej zapewnia, że wyznaczona prędkość nie będzie oparta na wymaganiu większej skuteczności hamowania niż faktycznie posiadana. Przyjęcie liczby większej zawyżałoby dopuszczalną prędkość.

Podstawa prawna: § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 100)

Jaki wynik uproszczonej próby hamulców powoduje konieczność wykonania szczegółowej próby hamulców?

  1. a) Wynik potwierdzający działanie hamulca tylko w lokomotywie.
  2. b) Wynik pozytywny uproszczonej próby hamulców.
  3. c) Wynik odnotowany bez zastrzeżeń w dokumentacji pociągu.
  4. d) Wynik negatywny uproszczonej próby hamulców. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Uproszczona próba ma potwierdzić prawidłowe działanie hamulca po określonych czynnościach przy pociągu. Jeżeli jej wynik jest negatywny, nie ma podstaw do przyjęcia sprawności hamowania bez wykonania próby szczegółowej.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji - § 19 ust. 3 pkt 5

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.