Przejdź do treści
Kolejusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Fizyka i elektrotechnika w pracy maszynisty

Podstawy, na których opiera się prowadzenie pociągu: siły działające na pociąg, przyczepność i poślizg, opory ruchu, energia i praca, pochylenia miarodajne, prawo Ohma, obwody prądu stałego i przemiennego, moc i zabezpieczenia w obwodach pojazdu trakcyjnego.

Blok 7 oficjalnego zakresu egzaminu, zagadnienia . W tej dziedzinie mamy 91 pytań.

Który czynnik zwiększa maksymalną siłę pociągową, jaką pojazd trakcyjny może przenieść na szyny bez poślizgu?

  1. a) Zmniejszenie nacisku osi napędnych pojazdu na szyny toru kolejowego
  2. b) Zmniejszenie średnicy kół zestawów napędnych pojazdu trakcyjnego
  3. c) Zwiększenie współczynnika przyczepności koła do szyny poprawna
  4. d) Zwiększenie prędkości jazdy pojazdu trakcyjnego przy stałej mocy silników
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Maksymalna siła pociągowa przenoszona bez poślizgu jest iloczynem nacisku osi napędnych na szyny i współczynnika przyczepności. Zwiększenie współczynnika przyczepności podnosi tę granicę, zmniejszenie nacisku osi ją obniża, a przy stałej mocy silników wzrost prędkości siłę pociągową zmniejsza.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Co oznacza poślizg kół pojazdu trakcyjnego podczas ruszania?

  1. a) Obracanie się koła z prędkością obwodową mniejszą od prędkości jazdy
  2. b) Obracanie się koła z prędkością obwodową większą od prędkości jazdy poprawna
  3. c) Zwiększenie przyczepności koła do szyny
  4. d) Całkowite zatrzymanie obrotu koła mimo jazdy pojazdu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poślizg w fazie ruszania to przekroczenie prędkości obwodowej koła względem prędkości postępowej pojazdu, co prowadzi do utraty przyczepności i zmniejszenia siły pociągowej.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Które opory ruchu pociągu mają największy wpływ przy dużych prędkościach jazdy?

  1. a) Opory w przekładniach
  2. b) Opory toczne
  3. c) Opory w łożyskach
  4. d) Opory aerodynamiczne poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opory aerodynamiczne rosną proporcjonalnie do kwadratu prędkości, dlatego przy dużych prędkościach dominują nad pozostałymi składnikami oporów ruchu.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Jak zmienia się energia kinetyczna pociągu przy podwojeniu prędkości jazdy?

  1. a) Maleje do połowy wartości początkowej
  2. b) Pozostaje na dotychczasowym poziomie
  3. c) Rośnie do dwukrotności wartości początkowej
  4. d) Rośnie do czterokrotności wartości początkowej poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Energia kinetyczna jest proporcjonalna do kwadratu prędkości, więc podwojenie prędkości powoduje czterokrotny wzrost energii, co ma kluczowe znaczenie dla drogi hamowania.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Co oznacza pochylenie miarodajne wyrażone w promilach?

  1. a) Kąt nachylenia toru podany w stopniach na danym odcinku
  2. b) Dopuszczalną prędkość jazdy podaną w kilometrach na godzinę
  3. c) Wzniesienie lub spadek toru o daną wartość na metr
  4. d) Wzniesienie lub spadek toru o daną wartość na kilometr poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pochylenie w promilach oznacza różnicę wysokości w metrach na kilometr długości toru, np. 5‰ to 5 m na 1 km.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Jaka jest zależność między napięciem, prądem i oporem w obwodzie elektrycznym?

  1. a) Opór R jest ilorazem prądu I i napięcia U, czyli R = I / U
  2. b) Napięcie U jest ilorazem prądu I i oporu R, czyli U = I / R
  3. c) Prąd I jest iloczynem napięcia U i oporu R, czyli I = U * R
  4. d) Napięcie U jest iloczynem prądu I i oporu R, czyli U = I * R poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo Ohma mówi, że napięcie U = I * R, czyli jest iloczynem natężenia prądu i oporu elektrycznego.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

W którym obwodzie elektrycznym wartość skuteczna napięcia jest równa wartości szczytowej?

  1. a) W obwodzie prądu przemiennego o częstotliwości 16,7 Hz
  2. b) W obwodzie prądu przemiennego trójfazowego
  3. c) W obwodzie prądu przemiennego jednofazowego
  4. d) W obwodzie prądu stałego poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W prądzie stałym napięcie ma stałą wartość, więc wartość skuteczna równa jest wartości chwilowej i szczytowej. W prądzie przemiennym wartość szczytowa jest większa od skutecznej.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Która z sił decyduje o zdolności pojazdu trakcyjnego do pokonywania wzniesień?

  1. a) Siła bezwładności masy pociągu, która rośnie przy zwiększaniu przyspieszenia.
  2. b) Siła pociągowa na obwodzie kół, która maleje wraz ze wzrostem prędkości. poprawna
  3. c) Siła odśrodkowa w łuku toru, która rośnie wraz ze wzrostem prędkości.
  4. d) Siła tarcia w łożyskach osi, która zależy głównie od stanu smarowania.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zdolność do pokonywania wzniesień zależy od siły pociągowej przenoszonej na obwód kół. Dla pojazdu trakcyjnego siła ta zwykle maleje wraz ze wzrostem prędkości. Pozostałe siły mogą występować podczas ruchu pojazdu, ale nie decydują o zdolności pokonywania wzniesień.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Jaki jest wpływ poślizgu kół na siłę pociągową?

  1. a) Poślizg powoduje wzrost oporów ruchu, ale siła pociągowa pozostaje bez zmian.
  2. b) Poślizg nie ma wpływu na siłę pociągową, dopóki prędkość jest stała.
  3. c) Poślizg zwiększa siłę pociągową, ponieważ koła szybciej się obracają.
  4. d) Poślizg zmniejsza siłę pociągową, ponieważ maleje przyczepność koła do szyny. poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy poślizgu współczynnik przyczepności maleje, co ogranicza przenoszenie siły pociągowej na szynę. Wzrost prędkości obrotowej kół nie zwiększa siły pociągowej, a przeciwnie - pogarsza warunki jej przekazywania.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Które opory ruchu mają największy wpływ na jazdę pociągu z dużą prędkością?

  1. a) Opory łuków, malejące z kwadratem prędkości.
  2. b) Opory aerodynamiczne, rosnące z kwadratem prędkości. poprawna
  3. c) Opory wzniesień, rosnące z kwadratem prędkości.
  4. d) Opory toczenia i łożysk, dominujące przy dużej prędkości.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opory aerodynamiczne rosną proporcjonalnie do kwadratu prędkości, dlatego przy dużych prędkościach stają się dominujące. Opory toczenia i łożysk nie mają takiego znaczenia jak opory aerodynamiczne przy dużych prędkościach, a opory wzniesień i łuków nie zależą od prędkości w ten sposób.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Co oznacza pochylenie miarodajne 12‰ na danym odcinku linii?

  1. a) Na każde 1000 metrów drogi poziom toru obniża się o 1,2 metra.
  2. b) Na każde 1000 metrów drogi poziom toru obniża się o 12 metrów. poprawna
  3. c) Na każde 12 metrów drogi poziom toru obniża się o 1000 metrów.
  4. d) Na każde 100 metrów drogi poziom toru obniża się o 12 metrów.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pochylenie w promilach oznacza spadek lub wzniesienie w metrach na 1000 metrów długości, więc 12‰ to 12 metrów obniżenia na kilometr. Pozostałe proporcje są błędne.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Jaki jest związek między napięciem, prądem i oporem w obwodzie elektrycznym?

  1. a) Prąd jest iloczynem napięcia i oporu, czyli I = U · R.
  2. b) Napięcie jest iloczynem prądu i oporu, czyli U = I · R. poprawna
  3. c) Napięcie jest ilorazem prądu i oporu, czyli U = I / R.
  4. d) Opór jest ilorazem prądu i napięcia, czyli R = I / U.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo Ohma mówi, że napięcie U = I · R, czyli napięcie jest iloczynem prądu i oporu. Z tego wynikają także przekształcenia I = U / R oraz R = U / I. Pozostałe podane zależności są błędne.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Dlaczego szyny kolejowe układa się z uwzględnieniem szczelin dylatacyjnych?

  1. a) Aby umożliwić odpływ wody z torowiska w rejonie przejazdów kolejowo-drogowych.
  2. b) Aby umożliwić swobodne wydłużanie się szyn pod wpływem zmian temperatury. poprawna
  3. c) Aby zmniejszyć opory toczenia kół po szynach na długich prostych odcinkach.
  4. d) Aby zwiększyć przyczepność kół do szyn podczas ruszania pociągu ze stacji.
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Stal szyn rozszerza się przy wzroście temperatury i kurczy przy jej spadku. Szczeliny dylatacyjne pozwalają na swobodną zmianę długości szyn, dzięki czemu w upały tor nie ulega wyboczeniu, a w mrozy szyny nie pękają. Odwodnienie torowiska, opory toczenia i przyczepność nie mają z tym związku.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Na które koła pojazdu trakcyjnego działa siła pociągowa podczas przyspieszania?

  1. a) Tylko na koła toczne
  2. b) Na wszystkie koła pojazdu
  3. c) Tylko na koła napędne poprawna
  4. d) Na koła ostatniego wózka
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Siła pociągowa jest przenoszona na tor przez koła napędne, czyli te, które są sprzęgnięte z silnikami trakcyjnymi. Koła toczne, zwane też biernymi, nie uczestniczą w przenoszeniu napędu, a jedynie podtrzymują pojazd i prowadzą go po torze.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Jaki wpływ na skuteczność hamowania ma wzrost prędkości pociągu z 80 km/h do 160 km/h?

  1. a) Droga hamowania rośnie 2 razy
  2. b) Droga hamowania nie zmienia się
  3. c) Droga hamowania maleje 2 razy
  4. d) Droga hamowania rośnie 4 razy poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Energia kinetyczna pociągu jest proporcjonalna do kwadratu prędkości, więc podwojenie prędkości z 80 km/h do 160 km/h zwiększa energię kinetyczną czterokrotnie. Przy założeniu stałej siły hamowania droga hamowania również wzrasta czterokrotnie.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Kiedy występuje poślizg kół napędnych pojazdu trakcyjnego?

  1. a) Gdy hamowanie odbywa się tylko hamulcem zespolonym
  2. b) Gdy siła pociągowa jest mniejsza od siły przyczepności
  3. c) Gdy siła pociągowa jest większa od siły przyczepności poprawna
  4. d) Gdy siła pociągowa jest równa sile przyczepności
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poślizg występuje, gdy moment obrotowy przekazywany na koło przekracza moment wynikający z siły przyczepności, czyli gdy siła pociągowa przewyższa siłę tarcia między kołem a szyną. Wtedy koła zaczynają się obracać szybciej niż wynika to z prędkości jazdy.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Jak wyraża się pochylenie miarodajne na linii kolejowej?

  1. a) W radianach
  2. b) W promilach poprawna
  3. c) W stopniach
  4. d) W procentach
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Pochylenie miarodajne, czyli nachylenie toru w stosunku do poziomu, wyraża się w promilach (‰), co oznacza liczbę metrów wzniesienia lub spadku na kilometr długości toru. Jest to standardowa jednostka w kolejnictwie.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Jaka jest wartość napięcia w sieci trakcyjnej prądu stałego w Polsce?

  1. a) 15 kV
  2. b) 600 V
  3. c) 3000 V poprawna
  4. d) 1500 V
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W Polsce sieć trakcyjna prądu stałego jest zasilana napięciem 3 kV (3000 V). Jest to standardowe napięcie dla zelektryfikowanych linii kolejowych w naszym kraju.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Co to jest opór ruchu pociągu?

  1. a) Opór aerodynamiczny powietrza działający na czoło pociągu
  2. b) Siła hamująca wytwarzana przez hamulec zespolony
  3. c) Suma wszystkich sił przeciwdziałających ruchowi pociągu poprawna
  4. d) Siła tarcia obręczy kół o główki szyn
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opór ruchu to suma wszystkich sił przeciwdziałających ruchowi pociągu: oporów toczenia, oporów aerodynamicznych oraz oporów wynikających z wzniesień i łuków. Opór powietrza i tarcie kół o szyny są tylko składnikami tej sumy, a siła hamowania jest osobną wielkością.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Dlaczego szyny kolejowe układa się z przerwami (tzw. szczeliny dylatacyjne)?

  1. a) Aby umożliwić szybką wymianę szyn bez rozkuwania złącz
  2. b) Aby odprowadzać wodę opadową ze styku szyn do podsypki
  3. c) Aby umożliwić swobodną rozszerzalność cieplną szyn poprawna
  4. d) Aby ograniczyć hałas kół na stykach kolejnych szyn
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Szyny podlegają rozszerzalności cieplnej - w wysokich temperaturach wydłużają się, a w niskich skracają. Szczeliny dylatacyjne pozwalają na swobodne odkształcenia termiczne, zapobiegając wyboczeniu toru lub zerwaniu szyn.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, załącznik nr 4 do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2574

Który czynnik ma decydujący wpływ na wartość siły pociągowej realizowanej przez pojazd trakcyjny w warunkach eksploatacyjnych?

  1. a) Przyczepność kół napędnych do szyn poprawna
  2. b) Moc znamionowa silników trakcyjnych
  3. c) Masa własna pojazdu trakcyjnego
  4. d) Prędkość jazdy pojazdu trakcyjnego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Siła pociągowa jest ograniczona przez siłę tarcia między kołem a szyną, czyli przyczepność. Nawet przy dużej mocy silników przekroczenie dostępnej przyczepności powoduje poślizg kół i spadek siły pociągowej. Moc silników, prędkość jazdy i masa pojazdu wpływają na parametry pracy pojazdu, ale to przyczepność decyduje o maksymalnej sile, jaką można skutecznie przenieść na szynę.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Jak zmienia się droga hamowania pociągu, gdy prędkość jazdy wzrasta dwukrotnie (przy założeniu stałej siły hamowania)?

  1. a) Pozostaje taka sama jak przed wzrostem prędkości
  2. b) Zwiększa się do czterokrotności drogi początkowej poprawna
  3. c) Zwiększa się do dwukrotności drogi początkowej
  4. d) Zwiększa się do ośmiokrotności drogi początkowej
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Energia kinetyczna pociągu jest proporcjonalna do kwadratu prędkości (E = mv²/2). Aby ją rozproszyć, praca hamowania (siła razy droga) musi być równa tej energii. Przy stałej sile hamowania droga hamowania rośnie proporcjonalnie do kwadratu prędkości, więc podwojenie prędkości daje czterokrotnie dłuższą drogę hamowania.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

W obwodzie prądu stałego napięcie zasilania wynosi 3000 V, a opór obwodu (np. silnika) wynosi 10 Ω. Jaki prąd popłynie w obwodzie?

  1. a) 30 A poprawna
  2. b) 300 A
  3. c) 3000 A
  4. d) 0,003 A
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z prawem Ohma, I = U/R. Podstawiając wartości: I = 3000 V / 10 Ω = 300 A. Wariant 30 A byłby wynikiem dla napięcia 300 V, 3000 A to błędne przeliczenie (mnożenie zamiast dzielenia), a 0,003 A to wynik odwróconego wzoru (R/U).

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Jaka jest moc pobierana przez silnik trakcyjny zasilany napięciem 3000 V prądu stałego, jeżeli płynie przez niego prąd o natężeniu 500 A?

  1. a) 1500 kW poprawna
  2. b) 6 kW
  3. c) 150 kW
  4. d) 15 000 kW
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Moc w obwodzie prądu stałego oblicza się ze wzoru P = U × I. Zatem P = 3000 V × 500 A = 1 500 000 W = 1500 kW. Wariant 150 kW to wynik pomylenia jednostek (np. 150 000 W), 15 000 kW to błędne pomnożenie przez 10, a 6 kW to wynik podzielenia napięcia przez prąd.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Podczas ruszania pociągu na wzniesieniu doszło do poślizgu kół napędnych. Jakie zjawisko fizyczne jest przyczyną poślizgu?

  1. a) Nadmierna siła hamowania działająca na koła zestawów napędnych
  2. b) Zbyt mała prędkość obrotowa kół zestawów napędnych pojazdu
  3. c) Przekroczenie siły tarcia statycznego między kołem a szyną poprawna
  4. d) Zbyt duża masa pociągu prowadzonego na tym wzniesieniu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poślizg występuje, gdy siła przenoszona przez koło na szynę przekracza maksymalną siłę tarcia statycznego (zależną od współczynnika przyczepności i obciążenia). Masa pociągu, prędkość obrotowa i hamowanie nie są bezpośrednią przyczyną poślizgu przy ruszaniu - to nadmierna siła pociągowa powoduje zerwanie przyczepności.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Dlaczego w Polsce do zasilania sieci trakcyjnej stosuje się napięcie 3 kV prądu stałego, a nie np. 230 V prądu przemiennego?

  1. a) Ponieważ prąd przemienny nie nadaje się do zasilania silników trakcyjnych
  2. b) Ponieważ niższe napięcie pozwala na stosowanie cieńszych przewodów jezdnych
  3. c) Ponieważ prąd stały jest bezpieczniejszy dla ludzi
  4. d) Ze względu na mniejsze straty przesyłowe przy wysokim napięciu poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Straty przesyłowe są proporcjonalne do kwadratu natężenia prądu (P = I²R). Zastosowanie wysokiego napięcia (3 kV) pozwala przesyłać tę samą moc przy mniejszym prądzie, co zmniejsza straty w sieci trakcyjnej. Bezpieczeństwo nie jest przyczyną, a cienkie przewody wymagałyby niskiego prądu, co nie jest możliwe przy dużych mocach. Prąd przemienny jest powszechnie używany w innych systemach trakcyjnych.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Które urządzenie zabezpiecza obwód elektryczny pojazdu trakcyjnego przed skutkami zwarć i przeciążeń?

  1. a) Bezpiecznik topikowy lub wyłącznik nadprądowy poprawna
  2. b) Prostownik główny zasilający obwód silników trakcyjnych
  3. c) Transformator główny w obwodzie wysokiego napięcia
  4. d) Przetwornica impulsowa zasilająca obwody pomocnicze
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe są elementami zabezpieczającymi, które przerywają obwód w przypadku nadmiernego prądu, chroniąc instalację przed uszkodzeniem. Transformator, prostownik i przetwornica są urządzeniami przekształcającymi energię, a nie zabezpieczeniami.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Który czynnik ma decydujący wpływ na wartość siły pociągowej realizowanej przez pojazd trakcyjny?

  1. a) Masa własna pojazdu trakcyjnego
  2. b) Przyczepność koła do szyny poprawna
  3. c) Prędkość chwilowa jazdy pociągu
  4. d) Opory toczenia składu pociągu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Siła pociągowa jest ograniczona przez przyczepność, czyli maksymalną siłę, jaką koło może przenieść na szynę bez poślizgu. Masa, prędkość i opory wpływają na ruch, ale to przyczepność wyznacza granicę realizowanej siły.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Jak zmienia się droga hamowania pociągu, jeśli prędkość wzrośnie dwukrotnie, przy założeniu stałej siły hamowania?

  1. a) Wzrośnie czterokrotnie względem dotychczasowej drogi poprawna
  2. b) Pozostanie taka sama względem dotychczasowej drogi
  3. c) Wzrośnie dwukrotnie względem dotychczasowej drogi
  4. d) Wzrośnie ośmiokrotnie względem dotychczasowej drogi
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Energia kinetyczna pociągu jest proporcjonalna do kwadratu prędkości, więc podwojenie prędkości zwiększa energię czterokrotnie. Przy stałej sile hamowania droga hamowania jest proporcjonalna do energii, więc również wzrośnie czterokrotnie.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Zgodnie z prawem Ohma, natężenie prądu w obwodzie jest wprost proporcjonalne do:

  1. a) oporu elektrycznego całego obwodu
  2. b) mocy pobieranej przez odbiornik
  3. c) napięcia przyłożonego do obwodu poprawna
  4. d) długości przewodu zasilającego
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo Ohma mówi, że natężenie prądu I = U/R, więc jest wprost proporcjonalne do napięcia i odwrotnie proporcjonalne do oporu. Moc odbiornika i długość przewodu nie występują w tej zależności wprost.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

W Polsce sieć trakcyjna prądu stałego ma napięcie znamionowe:

  1. a) 3 kV poprawna
  2. b) 15 kV
  3. c) 1,5 kV
  4. d) 25 kV
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W Polsce standardowe napięcie sieci trakcyjnej prądu stałego wynosi 3 kV. Wartości 1,5 kV, 15 kV i 25 kV są stosowane w innych systemach, ale nie w polskiej sieci prądu stałego.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Które zjawisko fizyczne wykorzystuje się do hamowania dynamicznego pojazdu trakcyjnego?

  1. a) Indukcję elektromagnetyczną w silnikach trakcyjnych poprawna
  2. b) Oddziaływanie grawitacyjne w zestawach kołowych
  3. c) Rozszerzalność cieplną w cylindrach hamulcowych
  4. d) Tarcie ślizgowe między płozą i szyną
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Hamowanie dynamiczne polega na zamianie energii kinetycznej na energię elektryczną w silnikach trakcyjnych pracujących jako prądnice, co wykorzystuje zjawisko indukcji elektromagnetycznej. Pozostałe zjawiska nie są podstawą tego rodzaju hamowania.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Dlaczego szyny kolejowe układa się z niewielkimi szczelinami na łączeniach?

  1. a) Aby odprowadzać wodę opadową z przestrzeni przy złączach
  2. b) Aby umożliwić wymianę podkładów bez demontażu szyn
  3. c) Aby ograniczyć hałas kół powstający na złączach szyn
  4. d) Aby skompensować rozszerzalność cieplną szyn poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Szczeliny dylatacyjne na łączeniach kompensują zmiany długości szyn pod wpływem temperatury, zapobiegając powstawaniu nadmiernych naprężeń i wyboczeniu toru. Odprowadzanie wody, wymiana podkładów ani ograniczanie hałasu nie są zasadniczym powodem stosowania takich szczelin.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Który z wymienionych czynników ma największy wpływ na wielkość siły przyczepności między kołem a szyną?

  1. a) Długość składu i liczba wagonów pociągu
  2. b) Stan powierzchni szyny i koła w miejscu styku poprawna
  3. c) Masa lokomotywy podana jako masa całkowita
  4. d) Prędkość jazdy pociągu wskazana na prędkościomierzu
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Siła przyczepności zależy głównie od współczynnika tarcia, który zmienia się wraz ze stanem powierzchni styku koła z szyną, na przykład przy obecności liści, oleju lub wilgoci. Pozostałe czynniki nie opisują bezpośrednio stanu powierzchni styku ani wynikającego z niego współczynnika tarcia.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Które zjawisko fizyczne jest podstawą rozszerzalności szyn i wymaga stosowania szczelin dylatacyjnych w torach?

  1. a) Tarcie statyczne
  2. b) Indukcja elektromagnetyczna
  3. c) Przewodnictwo elektryczne
  4. d) Rozszerzalność cieplna poprawna
Kolejusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozszerzalność cieplna powoduje zmianę długości szyn pod wpływem temperatury. Szczeliny dylatacyjne kompensują te zmiany, zapobiegając wyboczeniom toru.

Podstawa prawna: program szkolenia na licencję maszynisty, temat 7 (Dz.U. 2022 poz. 2574, załącznik nr 4)

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.